امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٧

از صد دينار دويم محروم است

تو دانى كه تاراج و خون ريختن * چو با بىگنه مردم آويختن

مهان سرافراز دارند شوم * چه با شهر ايران چه با شهر روم .

فردوسى .

به مردى كه ملك سراسر زمين * نيرزد كه يك قطره خون بر زمين .

سعدى .

؟ در نظاير مورد مستعمل است .

. رجوع به از هركسى كارى ساخته است ، شود .

. بسيار مباح و روا . تمثل :

اى نازنين مگر تو چه مذهب گرفتهء * كت خون من حلالتر از شير مادر است .

بلى دو بدرهء دينار يافتم به تمام * حلال و پاكتر از شير دايگان به اطفال .

غضايرى .

نظير : احل من ماء الفرات . احل من لبن الام .

از صبر نردبانت ببايد كرد گر زير خويش خواهى جوزا را .

ناصر خسرو .

رجوع به آن ميوه كه از صبر برآمد . . . ، شود .

از صحبت پادشه بپرهيز چون پنبهء نرم ز آتش تيز « 1 » .

نظامى .

رجوع به احذر مباسطة الملوك . . . ، شود .

از صحبت پيرزن به‌پرهيز چون پنبه نرم ز آتش تيز .

گويا تصحيف شعر قبل باشد كه بدان تحذير از مكر زنان پير خواهند . رجوع به از فتنهء پيرزن . . . ، شود .

از صحبت دوستى برنجم كاخلاق بدم حسن نمايد

( . . . كو دشمن شوخ چشم بىباك * تا عيب مرا به من نمايد . )

سعدى .

نظير :

ستايش سرايان نه يار تواند * ملامت‌كنان دوستار تواند .

سعدى .

كسى كه عيب مرا مىكند نهان از من * اگر چو چشم عزيز است دشمن است مرا .

صائب .

در گوش قدردانى من حلقهء زر است * هركس كه گوشمال بجا ميدهد مرا .

صائب .

آنكه عيب تو گفت يار تو اوست * وانكه پوشيده داشت مار تو اوست .

اوحدى .

دوست آنست كو معايب دوست * همچو آيينه روبرو گويد

نه كه چون شانه با هزار زبان * در قفا رفته موبمو گويد .

دوست آنست كه بگرياند دشمن آنست كه بخنداند . اخوك من صدقك لا من صدقك اخوك من صدقك النصيحه . امر مبكياتك لا امر مضحكاتك . من غشنا فليس منا . حديث .

الرجل مرآت اخيه .

. كاتبى بدخط با همكار بدخطتر خويش ميگفت بدانحد نوشتهء من ناخواناست كه صد دينار از مشترى براى نوشتن ستانم و صد دينار ديگر نيز

( 1 ) Aux e ? checs Ies fous sont Ies plus pre ? s du roi .