امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٦

از شهرياران سزاوار نيست * بريدن سرى كو گنه‌كار نيست .

از شل يكى در مىآيد از سفت دوتا

از شل يكى در مىآيد از سفت دوتا

. نظير : آدم بدحساب دوبار ميدهد .

از شما عباسى از ما رقاصى

از شما عباسى از ما رقاصى

. عباسى پنجيك قران است ، نظير : از شما نازى از ما نيازى .

از شوره زمين سمن نرويد

از شوره زمين سمن نرويد

. نظير :

زمين شوره سنبل برنيارد * در آن تخم عمل ضايع مگردان .

سعدى .

از شهرياران سزاوار نيست * بريدن سرى كو گنه‌كار نيست .

از شهرياران سزاوار نيست بريدن سرى كو گنه‌كار نيست .

( كه . . . ) فردوسى .

نظير :

بهر كار مشتاب اى نيك‌بخت * بويژه به خون ز آنكه كاريست سخت .

فردوسى .

گرفتن ره دشمن اندر گريز * مفرماى و خون زبونان مريز .

گر آرى به كف دشمن پر گزند * مكش در زمان بازدارش به بند

توان زنده را كشتن اندر كداز ( كذا ) * نكرده است كس كشته را زنده باز

بود كت نياز افتد از روزگار * به از دوست آن دشمن آيد به كار .

اسدى .

سر نه چون گندنا بود كه به تيغ * چون درودى دگر توانش درود .

مىتوان كشت زنده را ليكن * كشته را زنده كى توان كردن .

سرى را كه باشى بر او پادشا * به تيزى بريدن نباشد روا .

فردوسى .

پسندى و همداستانى كنى * كه جان‌دارى و جان‌ستانى كنى .

فردوسى .

نه و الا بود خيره خون ريختن * نه از شاه با بنده آويختن .

فردوسى .

گزافه مفرماى خون ريختن * دگر جنگ را لشكر انگيختن .

فردوسى .

كسى را كه خون ريختن پيشه گشت * دل دشمن از وى پر انديشه گشت .

بريزند خونش برآن هم نشان * كه او ريخت خون سر سركشان .

فردوسى .

چو بر بد كنش دست گردد دراز * به خون جز بفرمان يزدان متاز .

فردوسى .

ابر شاه زشتى است خون ريختن * باندك سخن دل برانگيختن .

فردوسى .

مريزيد خون از پى تاج و گنج * كه بر كس نماند سراى سپنج .

فردوسى .

روانت مرنجان و مگذار تن * ز خون ريختن بازكش خويشتن .

فردوسى .

سپهبد كه بافر يزدان بود * همه خشم او بند و زندان بود

چو خونريز گردد بماند نژند * مكافات يابد ز چرخ بلند

چنين گفت مؤبد ببهرام نيز * كه خون سر بىگناهان مريز

چو خواهى كه تاج تو ماند بجاى * مبادى جز آهسته و پاكراى

نگه كن كه تا تاج با سر چه گفت * كه با مغزت اى سر خرد باد جفت

چنين است فرمان يزدان و راه * كه هركس ببرد سر بيگناه

سرش را ببرند بىترس و باك * سپارند ناپاك دلرا به خاك .

فردوسى .