امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٢

از رنج يابد سرافرار گنج .

از ديده و دندان وى خواهم كشيد . ابو الفضل بيهقى .

از ديگ چوبين كسى حلوا نخورده

از ديگ چوبين كسى حلوا نخورده

. نظير : خانهء خرس و باديهء « 1 » مس ! خانهء خرس و كاسهء مس ! خانهء خرس و انگور آونگ ! از كرد ولى كه ديد و از چوب تنور . حكاك را بقم‌آباد « 2 » چكار . حمام ده را ببوق چه . فى ذنب الكلب يطلب الاهاله يطلب الدراج فى خيس الاسد .

از ديوار راست بالا برو

از ديوار راست بالا برو

. تكليفى شاق است .

از ديو دو سر نمىترسد

از ديو دو سر نمىترسد

. كودكى جسور و ستيزه كار است .

از ديو مهربانى نيايد

از ديو مهربانى نيايد

. تمثل :

چرا از ديو جستم مهربانى * چرا از كور جستم ديده‌بانى .

ويس و رامين .

رجوع به : از گرگ شبانى نيايد ، شود .

از راست نرنجند

از راست نرنجند

. تمثل :

صبحدم مرغ سحر با گل نوخاسته گفت * ناز كم كن كه درين باغ بسى چون تو شكفت

گل بخنديد كه از راست نرنجيم ولى * هيچ عاشق سخن سخت بمعشوقه نگفت .

حافظ .

نظير : قولوا الحق و لو على انفسكم . رجوع به اگر خواهى از هردو سر آبروى ، شود .

از راستى بگذرى نيست راه .

از راستى بگذرى نيست راه .

( به فرزند پاسخ چنين داد شاه * كه . . . )

فردوسى .

نظير :

چو از راستى بگذرى خم بود .

عنصرى . رجوع به اگر خواهى از هر دو سر آب روى ، شود .

از راستى جان بد گوهران * گريزد چو گردن ز بار گران .

از راستى جان بد گوهران گريزد چو گردن ز بار گران .

( بگويم يكى پيش تو داستان * كنون بشنو از گفتهء باستان

كه . . . )

فردوسى . رجوع به : اگر خواهى از هر دو سر آب‌روى ، شود .

از ران خود كباب خوردن

از ران خود كباب خوردن

. براى جلب لذتى در زيان يا هلاك خويش كوشيدن .

تمثل :

شاهى كه بر رعيت خود مىكند ستم * مستى بود كه مىخورد از ران خود كباب .

صائب .

نظير : بن ديوار كندن و بام اندودن .

از راهب طماع‌تر است

از راهب طماع‌تر است

. نهايت آرزو و اميدوار است .

از رعيت شهى كه مايه ربود * بن ديوار كند و بام اندود .

از رعيت شهى كه مايه ربود بن ديوار كند و بام اندود .

سعدى .

نظير :

تا برى زير سايه بازش رخت * شاخه‌بر ، برميار بيخ درخت

بره خواهى و كشك و روغن و شير * ميش را پشم گير ، پوست مگير .

دهخدا .

از رمه خيرى نماند چون بماند بىشبان .

از رمه خيرى نماند چون بماند بىشبان .

( از هنر نيكى نيايد بىدل و يارى تو . . . )

عنصرى .

از رنج يابد سرافرار گنج .

از رنج يابد سرافرار گنج .

( بداريد كار جهانرا برنج كه . . . )

فردوسى . رجوع به از تو حركت از خدا بركت ، شود .

( 1 ) باديه همان باطيهء عرب است . ( 2 ) قم‌آباد گويا يكى از قراء كرمان باشد ، مثل كرمانيست .