امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٢٨

از درازى وعده و اميد فرسوده شود * شير را چنگال و دندان پيل را خرطوم ويشگ .

و رجوع به آتش از خيار نجهد ، شود .

از خيالى صلحشان و جنگشان * از خيالى نامشان و ننگشان .

از خيالى صلحشان و جنگشان از خيالى نامشان و ننگشان .

مولوى .

از دادن و از ندادنت داد فلك .

از دادن و از ندادنت داد فلك .

( دادى بحسن آب ندادى بحسين . . . )

مراد از آب كه فلك به حسن عليه السلام داد آب زهرآلوديست كه حضرت او را بدان مسموم كردند

از دام چو آزاد شد اندر قفس افتاد

از دام چو آزاد شد اندر قفس افتاد

. رجوع به : از چاله درآمد بچاه افتاد ، شود .

از دام ز بو نگيران بعزلت رسته شد عنقا .

از دام ز بو نگيران بعزلت رسته شد عنقا .

( گر از زحمت هميترسى ز نااهلان ببر صحبت * كه . . . )

سنائى . نظير :

گر تو خواهى عزت نفس ايفلان * رونهان شو چون پرى از مردمان .

عزت اندر عزلت آمد اى فلان * تو چه جوئى ز اختلاط اين و آن .

گر تو خواهى عزت دنيا و دين * عزلتى از مردم دنيا گزين

از حقيقت بر تو نگشايد درى * زين مجازى مردمان تا نگذرى

گر ز ديو نفس ميجوئى امان * رو نهان شو چون پرى از مردمان .

بهائى .

رجوع به : از بلا دورى طمع دارى . . . ، شود .

از دانش افزون شود آبروى .

از دانش افزون شود آبروى .

( تو زين گرد گر گونه دارى بگوى * كه . . ، )

فردوسى .

از دانه طمع ببر كه رستى از دام .

از دانه طمع ببر كه رستى از دام .

( خواهى كه رسى بكام بردار دو گام * يك گام ز دنيا و دگر گام از كام

بشنو سخنى نكو ز پير بسطام . . . )

منسوب ببايزيد بسطامى .

از دبه كسى بدى نديده .

از دبه كسى بدى نديده .

( فرزند عزيز و نور ديده . . . )

دبه نكول و واقول است . نظير : دبه بىروغن نميشود . قزوينى است هفت دبه را حلال ميداند . گفتيمان نگفتيمان . زبانم كه نسوخت . حرف مرد يكيست تا حالا ميگفتم ها حالا ميگويم نه .

از درازى وعده و اميد فرسوده شود * شير را چنگال و دندان پيل را خرطوم ويشگ .

از درازى وعده و اميد فرسوده شود شير را چنگال و دندان پيل را خرطوم ويشگ .

( وعده و اميد را طى كن معين كن صلت * اى روان حاتم‌طائى و معن از تو برشگ . . . )

سوزنى . الانتظار اشد من الموت . الانتظار الموت الاحمر .

آنان كه دست جود و سخاوت گشاده‌اند * بىانتظار آنچه بگفتند داده‌اند

زين بيش انتظار مفرماى بنده را * با مرگ انتظار برابر نهاده‌اند .

همانا تيره گشتى روى خورشيد * اگر وى زيستى روزى باميد .

ويس و رامين .

اگرچه هيچ غم بىدردسر نيست * غمى از چشم در راهى بتر نيست

مبادا هيچكس را چشم در راه * كز آن رخ زرد گردد عمر كوتاه

هميشه چشم در ره دل دو نيم است * بلاى چشم در راهى عظيم است .

نظامى .

هر عطا كاندر برات وعده افتد بيگمان * آن عطا نبود كه باشد مايهء رنج و عنا .

سنائى .