امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١١٥

از تو حركت از خدا بركت

باز كز آشيان خود نپرد * بر شكارى ظفر كجا يابد .

ابن يمين

از خطر خيزد خطر زانرو كه سود ده چهل * بر نبندد گر بترسد از خطر بازارگان

تاجر ترسنده طبع شيشه جان * در طلب نه سود بيند نه زيان .

مولوى .

ميشوى افتاده‌تر هرچند برخيزى ز جا * تا ز مردم دستگيرى ملتمس باشد تو را .

صائب .

در توكل از سبب غافل مشو * رمز الكاسب حبيب اللّه شنو .

مولوى .

گفت پيغمبر بآواز بلند * با توكل زانوى اشتر ببند . « 1 » .

مولوى .

هركه نان از عمل خويش خورد * منت حاتم طائى نبرد .

سعدى .

خواب نوشين بامداد رحيل * باز دارد پياده را ز سبيل .

سعدى .

جهد بر تست و بر خدا توفيق * زانكه توفيق و جهد هست رفيق .

سنائى .

مشو غافل ز گرديدن كه روزى در قدم باشد * همين آوازه مىآيد ز سنگ آسيا بيرون .

صائب .

اگر نيستت چيز لختى بورز * كه بىچيز كس را ندارند ارز .

مروت نپايد اگر چيز نيست * همان جاه نزد كست نيز نيست .

فردوسى .

به منزل رسيد آنكه پوينده بود * بهى يافت آنكس كه جوينده بود .

فردوسى .

برنج اندر آرى تنت را رواست * كه خود رنج بردن بدانش سزاست .

فردوسى .

به كار اندر آ اين چه پژمردگى است * كه پايان بىكارى افسردگيست .

نظامى .

كه چون كاهلى پيشه گيرد جوان * بماند منش پست و تيره روان .

فردوسى .

نه آسانئى ديد بىرنج كس * نهاد زمانه همين است و بس .

فردوسى .

برنج اندر است اى خردمند گنج * نيابد كسى گنج نابرده رنج .

فردوسى .

كار كن كار بگذر از گفتار * كاندرين راه كار دارد كار .

سنائى .

بداريد كار جهان را برنج * كه از رنج يابد سرافراز گنج .

فردوسى .

چه در كار است با گفتار كردار * پى كردار گيرو و ترك گفت آر .

پورياى ولى .

تن رنج ناديده را ماژ « 2 » نيست * كه با كاهلى ماژ انباز نيست .

اسدى .

گفت كم كن كه من چه خواهم كرد * گوى كردم مگو كه خواهم كرد .

سنائى .

هركه باشد سپوز كار بدهر « 3 » * نوش با كام او بود چون زهر .

ابو شكور بلخى .

غواص گر انديشه كند كام نهنگ * هرگز نكند در گرانمايه بچنك .

سعدى .

تدبير صواب از دل خوش بايد جست * سرمايهء عافيت كفافست نخست .

شمشير قوى نيايد از بازوى سست * نايد ز دل شكسته تدبير درست .

سعدى .

تنومند را از خورش چاره نيست * وزين بر كسى جاى بيغاره نيست .

فردوسى .

چو دستت ميدهد امروز كشتى * بكن كز وى بفردا در بهشتى .

( 1 ) اعقل و توكل . حديث . ( 2 ) خوشى و لذت . ( 3 ) سپوز كارى دفع الوقت و مماطله باشد .