امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١١٤

از تو حركت از خدا بركت

هوشمند گزين .

سعدى . خودبين خداىبين نبود . خودپسند خداپسند نبود . جامع التمثيل .

درخت هرچه بارش بيشتر سرش خميده‌تر :

كاكل از بالانشينى رتبهء پيدا نكرد * زلف از افتاده حالى همنشين ماه شد

.

از تواضع گراميت سازند * وز تكبر بخاكت اندازند .

از تواضع گراميت سازند وز تكبر بخاكت اندازند .

مكتبى .

رجوع به مثل قبل ، شود .

از توانگران چيزى بخواه و بدرويشان وامى بده تا ديگر گرد تو نگردند

از توانگران چيزى بخواه و بدرويشان وامى بده تا ديگر گرد تو نگردند

. سعدى . نظير : القرض مقراض المحبه . نسيه آخر بدعوا رسيه .

از تو حركت از خدا بركت

از تو حركت از خدا بركت

. نظير : الحركة بركة .

راه جستن ز تو هدايت از او * جهد كردن ز تو عنايت از او .

سنائى .

رزق هرچند بىگمان برسد * شرط عقل است جستن از درها

گرچه كس بىاجل نخواهد مرد * تو مرو در دهان اژدرها .

سعدى .

برو شير درنده باش اى دغل * مينداز خود را چو روباه شل .

سعدى .

نابرده رنج گنج ميسر نمىشود * مزد آن گرفت جان برادر كه كار كرد .

سعدى .

گنج خواهى در طلب رنجى ببر * خرمنى مىبايدت تخمى به كار .

سعدى .

گفت پيغمبر كه چون كوبى درى * عاقبت زان در برون آيد سرى « 1 »

چون نشينى بر سر كوى كسى * عاقبت بينى تو هم روى كسى .

مولوى .

سايهء حق بر سر بنده بود * عاقبت جوينده يابنده بود .

مولوى .

چنين زد مثل شاه گويندگان « 2 » * كه يابندگانند جويندگان .

نظامى .

هركه رنجى ديد گنجى شد پديد * هركه جدى كرد در جدى رسيد .

مولوى .

اى مسيح خوش نفس چونى ز رنج * كه نبود اندر جهان بىرنج گنج .

مولوى .

نشايد بهى يافت بىرنج و بيم * كه بىرنج كس نارد از سنگ سيم .

اسدى .

هركه او تخم كاهلى كارد * كاهلى كافريش بار آرد

بتر از كاهلى ندانم چيز * كاهلى كرد رستمان را حيز .

سنائى .

هركه دانه نفشاند بزمستان در خاك * نااميدى بود از دخل بتابستانش .

سعدى .

هركه چون سايه گشت خانه‌نشين * تابش ماه و خور كجا يابد

وانكه پهلو تهى كند از كان * صرهء سيم و زر كجا يابد

وانكه در بحر غوطه مى نخورد * سلك در و گهر كجا يابد

آنچه اندر سفر بدست آيد * مرد را در حضر كجا يابد

گر هنرمند گوشه‌گير بود * كام دل از هنر كجا يابد

( 1 ) من قرع بابا و لج ولج . حديث . ( 2 ) من طلب شيئا و جد وجد . حديث .