امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٠٠

از اصل نيك هيچ عجب نيست فرع نيك .

برخاك . . . )

حافظ . نظير : و للارض من كاس الكرام نصيب .

از آن كز تو ترسد بترس اى حكيم * و گر با چو او صد برآئى بجنگ .

از آن كز تو ترسد بترس اى حكيم و گر با چو او صد برآئى بجنگ .

( . . . . نبينى كه چون گربه عاجز شود * برآرد بچنگال چشم پلنگ - از آن مار بر پاى راعى زند

كه ترسد سرش را بكوبد به سنگ . )

سعدى . رجوع به : از آن ترس كو از تو ترسان بود ، شود .

از آن نترس كه هاىوهوى دارد * از آن بترس كه سر به تو دارد .

از آن نترس كه هاىوهوى دارد از آن بترس كه سر به تو دارد .

مردمان كم‌سخن و آرام از ديگران فكورتر و داناتر و گاهى مضرتر باشند .

از آهو سخن پاك و پردخته گوى * ترازو خردساز و برسخته‌گوى .

از آهو سخن پاك و پردخته گوى ترازو خردساز و برسخته‌گوى .

اسدى .

از ار بستن

از ار بستن

. با عزمى جزم بكارى پرداختن . مثال :

خدايگان جهان مر نماز نافله را * بجاى ماند و به بست از پى فريضه ازار .

ابو حنيفه اسكافى .

نظير : كمر بستن . دامن بر ميان زدن . دامن بر كمر زدن .

از اژدهاى هفت سر مترس از مردم نمام بترس .

از اژدهاى هفت سر مترس از مردم نمام بترس .

( . . . كه هرچه وى بساعتى بشكافد بسالى نتوان دوخت . )

از قابوسنامه .

از اسب افتاده‌ايم اما از اصل نيفتاده‌ايم

از اسب افتاده‌ايم اما از اصل نيفتاده‌ايم

. هرچند دوچار فقر و پريشانى هستيم .

ليكن بزرگى تبار و نجابت ارثى برجايست . نظير : ديبا ( يا ، اطلس ) كهنه شود اما پاتابه نشود . الحر حر و ان مسه الضر .

از اسب دو از صاحبش جو

از اسب دو از صاحبش جو

. رجوع به از تو حركت . . . ، شود .

از اسب فرود آمد و بر خر نشست

از اسب فرود آمد و بر خر نشست

. از جامع التمثيل . پس از مرتبت و مكانتى بلند به نقص و انحطاط گرائيد . تمثل :

اگر سكندر با شاه هم سفر بودى * ز اسب تازى زود آمدى فرود بخر .

فرخى .

استخوان خود خوردن

استخوان خود خوردن

. تمثل :

بدخواه دولت تو ز پهلوى خود خورد * همچون سگى كه او خورد از استخوان خويش .

معزى .

از اشهد فصيح به است اسهد بلال .

از اشهد فصيح به است اسهد بلال .

قاآنى . بلال يكى از اصحاب حضرت رسول اكرم صلوات اللّه عليه كه شغل مؤذنى مسجد رسول داشته است و لكنتى در زبان او بوده .

مراد اين است كه گفتهء از روى صفاى دل هرچند فصيح نبود از كلامى ساخته و آراسته كه آميختهء بنفاق و دوروئى است نيكوتر باشد .

از اصل نيك هيچ عجب نيست فرع نيك .

از اصل نيك هيچ عجب نيست فرع نيك .

( از شمس دين چه آيد جز افتخار دين * لا بد كه باز باز پراند ز آشيان . . .

باشد پسر چنين چو پدر باشد آنچنان . )

سوزنى . نظير :

چنين بود پدرى كش چنين بود فرزند * چنين بود عرضى كش چنين بود گوهر .

عنصرى .