امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٩٩

از آن گناه كه نفعى رسد به غير چه باك .

نبينى زان همه يك خشت برپاى * ثناى عنصرى مانده است برجاى .

نظامى عروضى .

آن خسروان كه نام نكو كسب كرده‌اند * رفتند و يادگار از ايشان جز آن نماند

نوشيروان اگرچه فراوانش گنج بود * جز نام نيك از پس نوشيروان نماند

لو لا شهود الجود انكر سامع * ما قاله حسان فى غسان

و ترى ثناء الرودكى مخلدا * من كل ما جمعت بنو سامان .

هذى خزاين محمود قد انتهبت * و لا انتهاب لنا فى ذكر محمود .

از آنچه ايزد خواهد ، گريختن نتوان .

از آنچه ايزد خواهد ، گريختن نتوان .

( بخواست ايزد كو خسرو جهان باشد . )

عنصرى .

از آن روزيكه از تو شد چه نالى * وز ان روزيكه نامد چون سگالى

از آن روزيكه از تو شد چه نالى وز ان روزيكه نامد چون سگالى

.

( . . . چه بايد رفته را اندوه خوردن * همان نابوده را تيمار بردن

نه از اندوه تو سودى فزايد * نه از تيمار تو فردا به آيد

اگر صد سال باشى شاد و پيروز * هميشه عمر تو باشد يكى روز

اگر سختى برى ور كامجوئى * ترا آن روز باشد كاندر اوئى . )

ويس و رامين .

نظير :

صوفى ابن الوقت باشد اى رفيق * نيست فردا گفتن از شرط طريق .

مولوى .

دم غنيمت است . ايندم را باش . آينده نيامد است و بگذشته گذشت . قم فاغتنم الفرصة بين العدمين

ز آمده شادمان نبايد بود * وز گذشته نكرد بايد ياد .

رودكى .

از آن غمى كه گذشته است بر تو ياد مكن * وز آن بدى كه نيامد بسوى تو مسگال

قطران .

اين يك دم نقد را غنيمت ميدان * از رفته مينديش وز آينده مپرس .

خيام .

سعديا دى رفت و فردا همچنان معلوم نيست * در ميان اين و آن فرصت شمار امروز را .

سعدى .

از آنروزيكه عالم را نهادند * بهركس هرچه لايق بود دادند .

از آنروزيكه عالم را نهادند بهركس هرچه لايق بود دادند .

رجوع به آنكه هفت اقليم عالم را نهاد ، شود .

از آن زمان كه فكندند چرخ را بنياد * درى نبست زمانه كه ديگرى نگشاد .

از آن زمان كه فكندند چرخ را بنياد درى نبست زمانه كه ديگرى نگشاد .

رجوع به : خدا گر ز حكمت ببندد درى ، شود .

از آن صبح نخستين بىفروغ است * كه لاف روشنى از وى دروغ است .

از آن صبح نخستين بىفروغ است كه لاف روشنى از وى دروغ است .

جامى .

نظير :

بصدق كوش كه خورشيد زايد از نفست * كه از دروغ سيه‌روى گشت صبح نخست .

حافظ .

از آن غازى بىهنر خون بريز * كه در حمله كند است و در لقمه تيز .

از آن غازى بىهنر خون بريز كه در حمله كند است و در لقمه تيز .

( . . . خر پير از آن رخش توسن فزون * كه در جو حريص است و در تك حرون . )

امير خسرو .

از آن غمى كه گذشته است بر تو ياد مكن * وز ان بدى كه نيامد بسوى تو مسگال .

از آن غمى كه گذشته است بر تو ياد مكن وز ان بدى كه نيامد بسوى تو مسگال .

( . . . غم گذشته كشيدن بود محال و مجاز غم نيامده بردن بود مجاز و محال )

قطران .

رجوع به از آن روزيكه از تو شد . . . ، شود .

از آن گناه كه نفعى رسد به غير چه باك .

از آن گناه كه نفعى رسد به غير چه باك .

( اگر شراب‌خورى جرعهء فشان