امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٩

اذا اشكل عليكم شيئى من كتاب الله فأقيموا عليه شهادة من الشعر فأن الشعر ديوان الادب

اطلبوا الارزاق من اسبابها * ادخلوا الاوطان من ابوابها .

مولوى .

نظير : كار را از راهش داخل شو .

ادرؤا الحدود بالشبهات

. همين كه گمان خلاف آيد از كيفرهاى دينى متهم چشم پوشيد .

ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ .

قرآن كريم . سورهء 23 . آيهء 89 . بديها را از روئى هرچه نيكوتر دور كن .

اذا اتاكم كريم قوم فاكرموه

. حديث . چون راد مرد خاندانى بر شما درآيد مقدم او را گرامى داريد . اقتباس : چون پسر حاتم بنزديك پيغمبر صلوات عليه و آله آمد رداء خود برگرفت و اندر زير وى بگسترد و گفت . . . كشف المحجوب .

اذا اراد الله انفاذ قضائه و قدره سلب من ذوى العقول عقولهم

. چون خداى فرمان خود راندن خواهد خرد خردمندان برگيرد . رجوع به اذا جاء القضا ضاق الفضا شود .

اذا اراد الله تعالى بأمة خيرا جعل الملك فى علمائها و العلم فى ملوكها

. چون خداى مردمانى را نيكى خواهد ، پادشاهيرا به دانشمندان آنان دهد و دانش را به پادشاهان ايشان ارزانى فرمايد . نقل از رسالهء سير و سلوك خواجه طوسى .

اذا اراد الله بقوم خيرا مطرهم بالليل و شمسهم بالنهار

. آنگاه كه خداى مردميرا نيكى خواهد شب بر آنان باران فرستد و روز فروغ خورشيد ارزانى فرمايد .

إِذا أَرادَ اللَّهُ بِقَوْمٍ سُوْءاً فَلا مَرَدَّ لَهُ ( . . . وَ ما لَهُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ والٍ . ) قرآن كريم . سورهء 13 . آيهء 12 . چون خداى براى گروهى بدى پسندد هيچ‌چيز آن را باز نتواند داشت .

اذا اراد الله شيأ هيأ اسبابه

. چون خداى انجام كارى خواهد افزار كار آن فراهم سازد .

اذا اراد الله هلاك نملة انبت لها جناحين

. نقل از العراضه . و از عتبى .

چون خداى تباه كردن مورى اراده فرمايد دو بال بر او روياند . نظير : اذا جاء اجل البعير حام حول البير . مولد . نظير :

اشتر چو هلاك گشت خواهد آيد بسر چه و لب جر . ناصر خسرو .

اذا اردت ان تعذب عالما فاقرن به جاهلا

. چون شكنجه و آزار دانشمندى جوئى او را با نادانى همنشين كن .

اذا اشكل عليكم شيئى من كتاب الله فأقيموا عليه شهادة من الشعر فأن الشعر ديوان الادب

. عبد اللّه بن عباس . چون پارهء از كتاب خداى بر شما دشوار شود بگواهى چكامه‌ها دست بريد چه چكامه‌ها فرهنگنامه‌ها باشند . رجوع به الشعراء امراء الكلام ، شود .