امثال و حكم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٦

احسن الى من اساء

احرز امرأ اجله

احرز امرأ اجله

. قال على عليه السلام . حين قيل له اتلقى عدوك حاسرا « 1 » . يقال هذا صدق مثل ضربته العرب . ميدانى .

احسان همه خلق را نوازد * آزادان را چو بنده سازد .

احسان همه خلق را نوازد آزادان را چو بنده سازد .

نظامى . نظير :

الانسان عبيد الاحسان . الرباح مع السماح . جبلت القلوب على حب من احسن اليها و بغض من اساء اليها . حديث . السودان بالتمر يصطادون .

عدو را بجاى خسك زر بريز * كه بخشش كند كند دندان تيز .

سعدى .

الناس اكيس من ان يمد حوار جلا * حتى يروا عنده آثار احسان .

سخن آخر به دهان ميگذرد موذى را * سخنش تلخ نخواهى دهنش شيرين كن .

سعدى .

سگ گيرنده چون دندان كند باز * تو حالى استخوانى پيش انداز .

دهن سگ بلقمه دوخته به .

سعدى .

احسن الشعر ، يا ، اعذب الشعرا كذبه

احسن الشعر ، يا ، اعذب الشعرا كذبه

. شعر هرچه بدروغ نزديكتر زيباتر . تمثل :

در شعر مپيچ او در فن او * چون اكذب اوست احسن او .

نظامى .

اعذب الشعرا كذبه گويند * شعر او عذب نى و او كذاب .

سوزنى .

همانا كه مستمعان و مطالعان اين تاريخ اين معانيرا از قبيل احسن الشعرا كذبه دانند . بجهانگشاى جوينى .

احسن الى من اساء

احسن الى من اساء

با آنكه بدى كرده نكوئى ميكن . تمثل :

بدى را بدى سهل باشد جزا * اگر مردى احسن الى من اسا .

سعدى .

نظير :

بدانرا نيك داريد اى عزيزان * كه خوبان خود عزيز و نيك روزند .

سعدى .

من بد كنم و تو بد مكافات دهى * پس فرق ميان من و تو چيست بگو .

خيام .

اگر زلت نبودى كهتران را * عفو كردن نبودى مهتران را .

ويس و رامين .

خطاى بندگان بايد بهرحال * كه تا پيدا شود عفو بزرگان .

جوهرى هروى .

گناه دوست عاشق دوست دارد * ز بهر آنكه تازو در گزارد .

ويس و رامين .

با بد انديش هم نكوئى كن * دهن سگ بلقمه دوخته به .

سعدى .

با بد و نيك وقت دادوستد * نكند هيچ نيك هرگز بد .

سنائى .

اگر پوزش نكو باشد ز كهتر * نكوتر باشد آمرزش ز مهتر .

ويس و رامين .

وَ إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماً . قرآن كريم سورهء 25 . آيهء 64 . وَ أَنْ تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوى .

قرآن كريم . سورهء 2 . آيهء 238 . الْكاظِمِينَ الْغَيْظَ وَ الْعافِينَ عَنِ النَّاسِ . قرآن كريم . سورهء 3 آيهء 128 إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً . قرآن كريم . سورهء 39 . آيهء 54 . از بزرگان عفو بوده است از فرو دستان گناه . در عفو لذتيست كه در انتقام نيست . الا صاغر يهفون و الا كابر يعفون . خير العفو ما كان على القدره . العفو عند القدره . العفو بعد الظفر من مكارم الاخلاق . العفو اولى بالكرم .

( 1 ) حاسر ، بىخود وزره .