مواعظ ( فارسى ) — الصفحة ٤١٢

[ 29 ] [ مجلس بيست و نهم : امتحان ]

و لتغربلنّ غربلة ، [ و لتساطنّ سوط القدر ] حتّى يعود أسفلكم أعلاكم - الخبر » « 1 » .

به غير از سه نفر : سلمان و ابو ذر و مقداد ، همه برگشت نمودند . عبّاس خدمت آن حضرت عرض كرد : كه بيا از مردم براى تو بيعت بگيرم . فرمود : پس آن امتحان خدا چه شده اگر با من بيعت نمايند !

پس دانسته باش كه البتّه امتحان خواهى شد چنان كه پيشينيان شدند .

« ما كانَ اللَّهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلى ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ » « 2 » .

تو كمال خاطر جمع دارى و حال آنكه جبرئيل و ميكائيل كه دو مقرّب بارگاه ربّ جليل بودند بعد از آنچه از شيطان سرزد به گريه نشسته و عرض كردند كه از امتحان تو ميترسيم ! .

پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و أمير المؤمنين عليه السّلام از امتحان خدائى خوف داشتند ؛ تو خوف ندارى ؟ ! !

گذشته از آنكه ممكن است بر مردم مشتبه شود خوب و بد ، تا امتحان بشوند ممكن است بر خود شخص هم مشتبه بشود ، خود را خوب بپندارد و حال آنكه اگر امتحانى براى او پيش‌آمد آن وقت خود را بشناسد ، از اين جهت فرمودند :

( 1 ) - : « [ سوگند به خدايى كه پيغمبر را به حقّ مبعوث كرد ] سخت آزمايش مىشويد ، چون دانه‌اى كه در غربال ريزند ، يا غذايى كه در ديگ گذارند ! به هم خواهيد ريخت ، زير و رو خواهيد شد تا آنكه پايين به بالا [ و بالا به پايين رود ؛ آنان كه سابقه‌اى در اسلام داشتند ، و تاكنون منزوى بودند ، بر سر كار مىآيند ، و آنها كه به ناحقّ ، پيشى گرفتند ، عقب‌زده خواهند شد » . ( نهج البلاغه : خطبه 16 ) ( 2 ) - آل عمران : 179 . : « خدا مؤمنان را بر آن گونه كه هستند به خود نگذارد تا آنكه ناپاك ز پاك جدا كند [ و مؤمن و منافق نمودار شود ] » .