مواعظ ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٧

[ 23 ] [ مجلس بيست و سوم : شرافت علم بر جهل ]

اين طور كه امروز آن طفل افتاده ، روزى آيد اين پدر و مادر افتاده شوند .

حقّ والدين عظيم است :

« وَ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ لا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً » . « 1 »

احسان به آنها چون عبادت خداست .

هفتم : « ثمّ كان الأولاد لا يألفون آباءهم و لا يألف الآباء أبنائهم لأنّ الأولاد كانوا يستغنون عن تربية الآباء و حياطتهم « 2 » فيتفرّقون عنهم حين يولدون فلا يعرف الرّجل أباه و امّه « 3 » » .

و اين داراى مفاسد بسيار است از آن جمله « و لا يمتنع من نكاح امّه و اخته و ذوات المحارم منه إذ كان لا يعرفهنّ ، و أقلّ ما في ذلك من القباحة » ، « 4 »

هيچكس خبر بدان چنين حين چيزى را نپسندند ، چنان كه حكايت « آن زن كه در خلافت عمر انكار فرزند خود نمود » « 5 » بر آن دلالت دارد .

( 1 ) - النّساء : 36 . : « و خداى را بپرستيد و چيزى را با او انباز مسازيد و به پدر و مادر نيكى كنيد » . ( 2 ) - أى حفظهم و تعهّدهم . ( 3 ) - : « همچنين با اين فرض ، در ميان فرزندان و والدين هيچ پيوند و الفتى حاكم نبود ؛ زيرا كودكان از تربيت و سرپرستى پدران بىنياز بودند و از زمان تولّد از پدران خويش جدا مىگشتند . او نيز پس از آن ، پدر و مادرش را [ و خواهر و برادرش را ] نمىشناخت » . ( 4 ) - « و اين عدم شناخت باعث مىشد كه بر سر راه ازدواج با مادر و خواهر و ديگر محارم مانعى پديد نيايد ، و اين كمترين مفسده‌اش بود » . ( 5 ) - : « جوانى در مدينه فرياد مىزد : اى خدائى كه بزرگترين داور هستى ، ميان من -