مواعظ ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٤

[ 19 ] [ مجلس نوزدهم : كفاره گناه ]

و فرمود : « و بعده اليأس من روح اللّه ، لأنّ اللّه عزّ و جلّ يقول : « إِنَّهُ لا يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْكافِرُونَ » . « 1 »

و الأمن من مكر اللّه ، لأنّ اللّه تعالى يقول : « فَلا يَأْمَنُ مَكْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ » « 2 » ،

و منها : عقوق الوالدين ، لأنّ اللّه عزّ و جلّ جعل العاقّ جبّارا شقيّا في قوله تعالى :

« وَ بَرًّا بِوالِدَتِي وَ لَمْ يَجْعَلْنِي جَبَّاراً شَقِيًّا » ، « 3 » ،

( 1 ) - اى عمرو ، مورد بعدى از گناهان كبيره نااميدى از رحمت خداوند است ، خداوند با عزّت و جلال فرمود : « همانا جز گروه كافران از رحمت خدا نوميد نمىشوند - يوسف : 87 » . ( 2 ) - و مورد بعدى از آنها « خود را از مكر خداوند در امان دانستن است ، زيرا خود فرمود : « و از مكر خداى جز مردم زيانكار ايمن نمىنشينند - اعراف : 98 » . و در برخى از تفاسير مانند مجمع البيان و أبو الفتوح و روح البيان آمده است : مقصود از مكر خدا استدراج است ، يعنى به تدريج و اندك‌اندك مغرور و گرفتار شدن ، به مفاد آيهء « سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ » * كه مردم غافل و سرگرم به هوى و هوس خود به تدريج وسيلهء گرفتارىشان فراهم مىشود و عاقبت ، نتيجهء كار بد خود را مىبينند مانند كسى كه به نردبانى بالا رود و در آخر خود را بر بام مىبيند . و به اين جهت اين قسم گرفتارى « مكر » ناميده شده كه پوشيده و نهانى وسيلهء گرفتارى فراهم مىشود و شخص سرگرم و غافل است و خود را گرفتار مىبيند بىآنكه نشانه‌اى در كار باشد . ( 3 ) - و از آن جمله عقوق والدين است ، زيرا خداوند عاقّ والدين را از زبان عيسى ، جبّار و بدبخت ناميده است ، در اين آيه : « و مرا بمادرم نيكوكار كرده ؛ و مرا گردنكشى بدبخت نگردانيده است - مريم ( عليها السّلام ) : 32 » .