مواعظ ( فارسى ) — الصفحة ١٦٧

[ 8 ] [ مجلس هشتم : در مذمت دنيا ]

فيهما يغدو و يروح » . « 1 »

بهترين مثلها در اين مقام مثل حضرت آفريدگار [ است ] كه آن را به علف بهار تشبيه نموده كه فرمود :

« يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّما بَغْيُكُمْ عَلى أَنْفُسِكُمْ « 2 » مَتاعَ الْحَياةِ الدُّنْيا « 3 » ثُمَّ إِلَيْنا مَرْجِعُكُمْ فَنُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ * إِنَّما مَثَلُ الْحَياةِ الدُّنْيا كَماءٍ أَنْزَلْناهُ مِنَ السَّماءِ « 4 » فَاخْتَلَطَ بِهِ نَباتُ

( 1 ) - تحف العقول : مواعظ مسيح عليه السّلام . : « در انتظار توبهء فردا نباشيد زيرا تا فردا يك شب و يك روز است و قضاى خدا در آنها بامداد مىكند و شام مىكند » . ( 2 ) - در تفسير كشف الأسرار نوشته است : گفته‌اند : سه چيز است كه هركه كند و بال آن به وى رسد : يكى مكر است براى اين آيه « وَ لا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ » ديگر نكث است براى اين آيه : « فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّما يَنْكُثُ عَلى نَفْسِهِ » سوم بغى است براى اين آيه . ( 3 ) - كلمهء « متاع » حال است به اين معنى كه تباهكارى و افساد شما به صورت استفاده از سودهاى زندگى است . ( تفسير طبرى ) ( 4 ) - در تفسير مجمع البيان گويد : در كيفيت تشبيه اين آيه اختلاف است : * : تشبيه دوران زندگى است به آب كه چندى از آن استفاده مىشود و پس از آن خشك مىشود و توليد يأس و حرمان مىكند . * * : جبّائىّ و أبو مسلم گفته‌اند : تشبيه به گياه شده است كه مدّتى موجب سرگرمى و دلبستگى است و يك‌بارگى نابود مىشود . * * * : دوران حيات مانند حال آنها است كه به انواع گياههاى زيبا و باران و منافعش دلگرم هستند و آسوده‌خاطر كه ناگهان از آنجا كه كسى خبر ندارد نابود مىشود . و در تفسير روح البيان نقل است : بنگر به آنكه روى زمين فصل نوبهار * مانند نقش خامهء مانى مزيّن است -