فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٢٣

جامِ إلهى

جامِ صحت :

مولانا گويد :

جام صحت را نبودى جام شب * ايمنى را خوف ناوردى كركب

گر ندانى كه اين چه روز شب است * يا كدامست جام و باده كدام

سريان حيات در عالم * چون مى و جام فهم كن دو مدام ( تو مدام )

ساقى شراب داده هر لحظه جام ديگر * مطرب سرود گفته هر دم دگر ترانه

در جام باده ديده عكس جمال ساقى * و آوازهء شنيده از زخمهء چغانه

رحيقى كه ساقيش در كام ريخت * باندازهء جام در جام ريخت

شرابى كه معشوق سرمست داد * بهر دست جامى كه بايست داد

بيا ساقى آن رشحهء سلسبيل * كه نور كليمست و نار خليل

بده تا فروغش علم بر زند * بهستى من آتش اندر زند

مغنى تو هم بر كران عود گير * كه اين آتش از من برآورد دود

روز عبد الله او را گشته نام * شب نعوذ بالله و در دست جام

ديد شيشه در كف آن شيخ پير * گفت شيخا مر ترا هم هست غير

تو نمىگفتى كه در جام شراب * ديو مى ميزد شتاب اندر شتاب

گفت جامم را چنان پر كرده‌اند * كاندرونش مىنگنجد يك سپند

بنگر اينجا هيچ گنجد ذرهء * اين سخن را كش شنيده غره

جام ظاهر خمر ظاهر نيست اين * دور دار اين راز شيخ دور بين

جام مى هستى شيخ است اى فليو * كاندر او اندر نگنجد بول ديو

پر و مالامال از نور حق است * جام تن بشكسته نور مطلق است

نور خورشيد ار بيفتد بر حدث * او همان نور است نپذيرد خبث

شيخ گفت اين خود نه جامست و نه مى * هين به زير آ منگر ابنگر بوى

آمد و ديد انگبينى خاص بود * كور شد آن دشمن كور و كبود

گفت پير آن دم مريد خويش را * رو براى من بجو مى اى كيا

كه مرا رنجى است مضطر گشته‌ام * من ز رنج از مخمصه بگذشته‌ام

در ضرورت هست هر مردار پاك * بر سر منكر ز لعنت باد خاك

گرد خمخانه برآمد آن مريد * بهر شيخ از هر خمى او مىچشيد

در همه خمخانه‌ها او مى نديد * گشته بد پر از عسل خم نبيد

گفت اى رندان چه حالست اين چكار * هيچ خمى در نمىبينم عقار

جمله رندان نزد آن شيخ آمدند * چشم گريان دست بر سر مىزدند

در خرابات آمدى شيخ اجل * جمله مىها از قدومت شد عسل

كرده مى را تو مبدل از حدث * جان ما را هم بدل كن از خبث

- ( اصطلاح عرفانى ) تجليات قدس الهى است كه عارف كامل را مجذوب و سرمست گرداند .