فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٧٦

تَكْرير

وز نماى سوى حيات و ابتلا * باز سوى عقل و تمييزات خوش

باز سوى خارج اين پنج و شش * از جمادى مردم و نامى شدم

وز نما مردم ز حيوان سرزدم * مردم از حيوانى و آدم شدم

پس چه ترسم كى ز مردن كم شدم * جملهء ديگر بميرم از بشر

تا برآرم از ملائك بال و پر * وز ملك هم بايدم جستن ز جو

كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ * بار ديگر از ملك قربان شوم

آنچه اندر وهم نايد آن شوم * پس عدم گردم عدم چون ارغنون

گويدم انا اليه راجعون * مرگ دان آن كاتفاق امت است

كاب حيوانى نهان در ظلمت است

تكبر

تكبر

- ( اصطلاح اخلاقى ) يكى از صفات رذيله است و گفته‌اند « تكبر المطيعين على العصاة بطاعتهم شر من معاصيهم و اضر عليهم » ( طبقات ص 333 ) .

تكبيرات

تكبيرات

- ( اصطلاح فقهى ) تكبيرات عبارتند از « الله اكبر الله اكبر لا إله الا الله و الله اكبر . . . . . »

تكبيرة الاحرام

تكبيرة الاحرام

- ( اصطلاح فقهى ) و الله اكبر گفتن است كه مقارن با نماز است و بواسطهء آن داخل در نماز مىشود و آن انسان را محرم مىكند و بر او حرام مىشود كارهائى كه منافى با نماز باشد ( از شرح لمعه ج 1 ص 63 ) .

يعنى تكبيرى كه بوسيله آن انسان محرم بكسر مىشود .

تكبيرات افتتاحيه

تكبيرات افتتاحيه

- ( اصطلاح فقهى ) و قبل از دخول در نماز مستحب است شش تكبير گويد كه باضافه تكبيرة الاحرام هفت تكبير مىشود و آنها را تكبيرات افتتاحيهء نماز گويند كه بايد شش مرتبه « الله اكبر » بگويد و در مرتبهء هفتم قصد تكبيرة الاحرام كند و داخل در نماز شود .

تَكَثُّرِ در انواع

تَكَثُّرِ در انواع

- ( اصطلاح فلسفى ) عبارت از انواع مختلف باشد . چون هر جنسى متنوع مىشود و تقسيم بانواع گوناگون مىشود .

فارابى گويد : تكثر اگر در انواع باشد بواسطهء تكثر ماهيات است و اگر عددى باشد بواسطهء تكثر در اعداد بود و در جوهر اشياء بواسطهء ماده و لواحق ماده بود و اگر در اعراض باشد بواسطهء موضوعات بود .

تِكْرارُ الضَّوابط

تِكْرارُ الضَّوابط

- ( اصطلاح اشراقى ) و منظور اين است كه تمام حركات و سكنات و حوادث و وقايع دورى بعد از دورى و كورى بعد از كورى تكرار خواهد شد .

( رجوع شود به حكمة الاشراق ص 238 ) .

تَكْرير

تَكْرير

- ( اصطلاح ادبى ) تكرير و تكرار در فن معانى بيان از انواع اطناب باشد و ابلغ از تأكيد است و از محاسن فصاحت است و فائده آن تقرير و تأكيد و زيادت تنبيه باشد مانند « قالَ الَّذِي آمَنَ يا قَوْمِ اتَّبِعُونِ أَهْدِكُمْ سَبِيلَ الرَّشادِ يا قَوْمِ إِنَّما هذِهِ الْحَياةُ الدُّنْيا » كه حرف ندا تكرار شده است و يا در موقعى كه كلام طولانى است از جهت خوف از فراموشى تكرار كند مانند « وَ لَمَّا جاءَهُمْ كِتابٌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ

X

. . . تا

X

فَلَمَّا جاءَهُمْ ما