فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦
آبريزان
عقل كل و نفس كل و خيال كل باشد صورت نبندد .
از اين بيان معلوم مىشود كه بر عقول و نفوس نيز اطلاق آباء شده است .
( شرح نهج البلاغه ص 14 چاپ قديم ) ميبدى در شرح بر ديوان حضرت امير مينويسد : « معدن و نبات و حيوان را مواليد ثلث ميگويند ، افلاك را آباء ، و عناصر را امهات ، چه از حركات افلاك بر بالاى عناصر اين سه متكون ميشوند » .
( حاشيه نهج البلاغه لاهيجى ص 14 ) بعضى از فلاسفه از جمله حاجى سبزوارى فلك ثوابت را نيز از جملهء آباء نمىدانند و از اين رو آباء سبعه گويند .
و درياى نور يعنى عالم ملكوت را نيز گويند .
( از انسان كامل ص 164 ) .
آبان
آبان
- ( اصطلاح نجومى و گاه‌شناسى ) : نام ماه هشتم است از سال شمسى و آن هنگامى بود كه خورشيد در برج عقرب بود و اين كلمه نام فرشته‌اى بود موكل بر آهن كه تدبير امور و مصالح ماه آبان به دو متعلق بود .
و نيز نام روز دهم باشد از هر ماهى شمسى و فارسيان چون نام روز با نام ماه موافق افتد آن روز را مبارك دانند و در آن روز عيد گيرند و جشن سازند .
رجوع شود به ماه و سال .
( و آثار الباقيه ص 224 ) .
ابو ريحان گويد : در اين روز وقايع مهمى واقع شده است .
پارهء گفته‌اند و نام فرشتهء بود موكل آب ، گويند اگر در اين روز باران ببارد آبانگاه مردانست و اگر نبارد آبانگاه زنان ( ظاهرا موكل آب درست است ) .
آبانگاه
آبانگاه
- رجوع به آبان شود .
آب پيكران
آب پيكران
- ( اصطلاح نجومى ) ست كواكب و ستارگان را گويند عموما و روشنائى و رونق سى و شش پيكر منجمان باشد كه آن را وجوه خوانند .
آب جارى
آب جارى
- ( اصطلاح فقهى ) و آب جارى آبى است كه جريان داشته باشد مقابل آب راكد و در اصطلاح فقها هر آبى است كه از زمين جوشد سواى چاه « هو النابع من الارض مطلقا غير البئر » و آن طاهر و مطهر ( پاك و پاك‌كننده ) نجاسات و متنجسات است ( شرح لمعه ص 9 ، 11 ) رجوع بماء الجارى شود .
آب راكد
آب راكد
- ( اصطلاح فقهى ) آب راكد آبى است كه جريان نداشته باشد و آن يا كر است و يا قليل يعنى كمتر از كر و اين چنين آبى در صورتى كه مضاف نباشد پاك است و لكن پاك‌كننده نيست . رجوع با جارى و ماء الكر شود .
آب قَليل
آب قَليل
- ( اصطلاح فقهى ) و آن آبى است كه كمتر از كر باشد و جارى آن طاهر و مطهر است و راكد آن طاهر و غير مطهر است . رجوع بماء القليل و ماء الكر شود .
آب كَثِير
آب كَثِير
- ( اصطلاح فقهى ) آبى است كه زيادتر از حد كر باشد و مقابل آب قليل است اين چنين آبى پاك و پاك‌كننده است . ( شرح لمعه ص 17 ) . رجوع بماء الكر و ماء الكثير شود .
آبريزان
آبريزان
- ( اصطلاح گاه‌شناسى ) و روز سيزدهم تير ماه است .
گويند در زمان يكى از ملوك عجم