فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١

آب

الف

الف

آ

آ

- ( اصطلاح عرفانى ) حرف آ بطور بسيط اشارت بذات بسيط احديت است از جهت اتصاف او به صفات هفتگانهء ذاتى .

در حروف كلمهء « اللّه » اقوالى آمده است كه مشهورترين آنها بدين بيان است :

الف اشارت به احديت است ، « لام » اشارت به علم است و . . .

آب

آب

- ( اصطلاح عرفانى ) كلمهء آب در ادب و عرف به معنى مادهء سيال معروف است و در تركيبات مختلف با كلمات خاصى چنان كه ذيلا بطور اختصار اشارت خواهد شد معانى متعدد دارد .

و به همين صورت يعنى به صورت بسيط و غير مركب در اصطلاح عرفا كنايت از علم و دانش بود . در كلمات مشايخ آمده است :

كار درويش اين است كه اگر تشنهء را بديد به دو آب دهد كه منظور فيوضات معنوى است و منظور از تشنه تشنهء حقايق و معارف حقه است .

در قرآن مجيد آمده است وَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَراتِ رِزْقاً لَكُمْ و أَخْرَجَ مِنْها ماءَها وَ مَرْعاها و فَأَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَحْيَيْنا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها و وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ كه اهل ذوق همهء اين آيات را به معنى علم و معرفت تفسير كرده‌اند .

مولانا گويد :

وقت‌ها خواهم كه گويم با تو راز * تو درون آب دارى ترك تاز

بر لب جو من ترا نعره‌زنان * بشنوى در آب از عاشق فغان

من بدين وقت معين اى دلير * مىنگردم از ملاقات تو سير

پنج وقت آمد نماز اى رهنمون * عاشقان را فى صلاة دائمون

نه به پنج آرام گيرد آن خمار * كاندرين سرهاست نى پانصد هزار

نيست « زر » غبا طريق عاشقان * سخت مستسقى است جان صادقان

نيست « زر » غبا طريق ماهيان * زانكه بىدريا ندارد انس جان