فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٤

بادِهء چون نار

گونه‌گونه شربت و كوزه يكى * تا نماند در مى غيبت شكى

باده از غيبت است كوزه زين جهان * كوزه پيدا باده در وى بس نهان

بس نهان از ديدهء نامحرمان * ليك بر محرم هويدا و عيان

تافت نور صبح ما از نور تو * در صبوحى با مى منصور تو

دادهء تو چون چنين دارد مرا * باده چه بود تا طرب آرد مرا

باده در جوشش گداى جوش ماست * چرخ در گردش اسير هوش ماست

باده از ما سست‌شدنى ما از او * قالب از ما هست شد نى ما ازو

مست مى هشيار گردد از دبور * مست حق نايد به خود از نفخ صور

باده از ما مست شد نى ما از او * دوغ خوردى دوغ خوردى دوغ دوغ

ساختى خود را جنيد و با يزيد * رو كه نشناسم تبر را از كليد

بادهء را مىبود اين شر و شور * نور حق را نيست اين فرهنگ و زور

كه تو را از توبه كل خالى كند * تو شوى پست او سخن عالى كند

گر چه قرآن از لب پيغمبر است * هر كه گويد حق نگفت او كافر است

چون هماى بيخودى پرواز كرد * آن سخن را با يزيد آغاز كرد

عقل را سيل تحير در ربود * زان قوىتر گفت كاول گفته بود

باده كاندر خم همىجوشد نهان * ز اشتياق روى تو جوشد چنان

باده سرمايه ز لطف تو برد * لطف آب از لطف تو حسرت خورد

- ( اصطلاح عرفانى ) باد صبا عبارت و اشارتست از نفحات رحمانيه كه از طرف مشرق روحانيات مىآيد چنان كه حضرت رسالت پناه فرمودند

« انى وجدت نفس الرحمن من جانب اليمن »

. حافظ گويد :

اى باد اگر به گلشن احباب بگذرى * زنهار عرضه ده بر جانان پيام ما

گو نام ما زياد بعمد از چه مىبرى * خود آيدت كه ياد نيايد ز نام ما

عطار گويد :

چون باد صبا سوى چمن تاختن آورد * گوئى بغنيمت همه مشك ختن آورد

زان تاختنش يوسف گل گر نشد افگار * پس از چه سبب غرقه به خون پيرهن آورد

عراقى گويد :

نفس باد صبا گر بر كويش بوزد * خوش‌دمان خوشتر از انفاس مسيحا بينند

( كشاف ص 1553 )

- ( اصطلاح عرفانى ) انفاس قدسيه رحمانى .

مولوى گويد :

ساقيا بادهء چون نار بيار * دفع غم را تو ز اسرار بيار

بادهء را كه ز دل مىجوشد * رو تو اى ساقى دلدار بيار