فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٣١
اوائِلُ الْبُرْهان
الشيء خارج النفس على ما هو عليه فى النفس كه . الانية شىء زائد على الماهية خارج النفس و كانه عرض » .
( تهافت التهافت ص 302 ) و بنا بر اين انيت يعنى وجود .
انِّياتِ ارتِباطِيَّه
انِّياتِ ارتِباطِيَّه
- ( اصطلاح فلسفى ) مراد وجودات امكانيه است كه صرف - الارتباطاند و وجود مستقل نمىباشد .
( اسفار ج 1 ص 9 )
انِّيّاتِ تَعَلُّقِيَّه - انّيّاتِ عَقْليَّه
انِّيّاتِ تَعَلُّقِيَّه - انّيّاتِ عَقْليَّه
- مراد عقول و نفوساند كه وجودات محضهاند و بسائطاند .
انِّيّاتِ تَعَلُّقِيّه - انّيّاتِ ارتِباطيّه
انِّيّاتِ تَعَلُّقِيّه - انّيّاتِ ارتِباطيّه
- ( اصطلاحات فلسفى ) مراد از انيات تعلقيه ممكناتاند كه صدرا از آنها تعبير بوجودات تعلقى ارتباطى كرده است و آنها را صرف تعلق و ربط ميداند .
و مراد از انيات عقليه وجودات عقلى است .
( رسائل صدرا ص 87 )
انّياتِ حِسِّيه
انّياتِ حِسِّيه
- ( اصطلاح فلسفى ) مراد موجودات روحانى و مجرداتاند .
( رسائل ص 87 و رجوع باسفار ج 4 ص 134 و 164 شود )
انّيَّت
انّيَّت
- ( اصطلاح فلسفى ) مراد وجود است .
( تفسير ص 790 و 781 ) و باصطلاح عرفا تحقق وجود عينى است از جهت رتبت ذاتيه . رجوع به برهان ان شود .
انْ يَفْعَل
انْ يَفْعَل
- ( اصطلاح فلسفى ) مقوله فعل يا ان يفعل يكى از مقولات نهگانهء عرضى است رجوع شود بانفعال .
( اسفار ج 2 ص 74 )
انيران
انيران
- اين اصطلاح هيوى و گاهشناسى است و آن روز سىام از ديماه بود و آفريجگان نيز نامند يعنى صب الماء و سبب آن واقعهء خاصى بوده است ( رجوع شود به آثار الباقيه ص 228 ) .
اوْ
اوْ
- ( اصطلاح ادبى ) كلمهء « او » بفتح همزه در زبان عرب براى عطف است و معانى متعدد دارد 1 - شك مانند لَبِثْنا يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ » 2 - ابهام مانند « إِنَّا أَوْ إِيَّاكُمْ لَعَلى هُدىً أَوْ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ » 3 - تخيير كه بعد از طلب واقع مىشود مانند « تزوج هندا او اختها » 4 - اباحه مانند « جالس العلماء او الزّهاد » 5 - جمع مطلق مانند واو 6 - اضراب مانند « ما قام زيد او ما قام عمرو » 7 - تقسيم مانند « الكلمة اسم او فعل او حرف » 8 - استثنا كه نصب به فعل مضارع دهد به تقدير ان مانند « لاقتلنهم او يسلموا يعنى الا ان يسلموا » 9 - بمعنى الى مانند « لألزمنك او تعطينى حقى يعنى الى ان تعطينى . . . » و براى تنويع و ترديد آمده است .
رجوع شود به ( مغنى ص 34 - سيوطى ص 80 و 172 )
اوائِلُ الْبُرْهان
اوائِلُ الْبُرْهان
- ( اين اصطلاح منطقى است ) مراد مقدمات و اصول مسلم است در كتاب تفسير ما بعد الطبيعه ابن رشد آمده است كه منظور ما از اوائل برهان