فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٠٣
امْوال
قرار داده‌اند و بر معانى متعدد و زيادى اطلاق كرده‌اند .
1 - عقل اول را از جهت احاطهء كه باشياء دارد بنحو اجمال ام الكتاب گويند .
2 - نفس كليه را از جهت آنكه مظهر اشياء است در مقام تفصيل ام - الكتاب ناميده‌اند و نفس منطبعه را كتاب محو و اثبات ناميده‌اند باعتبار احوال لازمهء اعيان آنها بر حسب استعدادات اصليه آنها كه ظهور آنها مشروط باوضاع فلكيه است .
3 - انسان كامل را از جهت روح و عقلش كتاب عقلى و ام الكتاب نامند و از جهت قلبش كتاب لوح محفوظ و از جهت نفسش كتاب محو و اثبات ناميده‌اند .
4 - لوح محفوظ و قضاء الهى را نيز ام الكتاب ناميده‌اند .
( رسائل صدرا ص 282 و شرح قيصرى بر فصوص ص 27 ) شاه نعمت اللّه گويد :
معنى ام الكتاب نور محمد بود * اصل همه عين او عين همه عينها
باز گويد :
عقل اول نام او ام الكتاب * فهم كن و اللّه اعلم بالصواب
باز گويد :
عقل اول نام او ام الكتاب * فهم كن و اللّه اعلم بالصواب
باز گويد :
مبدع از غير سبب مبدع بقدرت آفريد * جملهء ام الكتاب از لوحش آسان يافتم
امَناء
امَناء
- ( اصطلاح عرفانى ) كسانى هستند كه امناء اللّه‌اند و از اسرار غيب او مطلع ميباشند . در تاريخ تصوف آمده است كه امناء عبارت از ملاميه‌اند و ملاميه آنهائى هستند كه آن چيزى كه در باطن آنها است بر ظاهر آنها هويدا نيست و آنها بالاترين طبقات صوفيه‌اند و مبتديان و شاگردان ملاميه به شكل اصحاب فتوت درآيند ، رجوع شود به فتوت در كتاب ( مصباح الهدايه ص 67 ) .
امْوال
امْوال
- از اصطلاحات فقهى است اموال جمع مال يعنى دارائى و آنچه ماليت دارد .
اموال سه قسمند : اعيان - منافع .
حقوق .
ماليت اعتبارى است عقلائى و اعتبار عقلاء از روى جزاف نيست بلكه ناشى است از اينكه براى موجودات خارجى باعتبار منافعى كه از آنها مىبرند و به نسبت ثمراتى كه بر آنها مترتب است قيمتى قرار ميدهند مثلا خوراكيها چون طرف احتياج بوده و حيات بشر بر آن توقف دارد و همچنين اراضى و حيوانات و معادن بملاك حاجت و منفعت مالند و چون ماليت هر چيزى نزد عقلاء از لحاظ منفعتى است كه در آن چيز موجود است لذا خود منفعت اولى و احق است به اين كه مال بوده و قيمتى براى آن اعتبار شود .
و همچنين است حقوق ، مثل حق شرب و حق مرور و حق خيار و حق شفعه ، تمامى اينها اموالند زيرا در نظر عرف داراى منفعتى ميباشند كه در مقابل آنها بذل مال مىشود .
پس اعتبار ماليت در اعيان خارجيه