فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٨
ارْديبهشتگان
بود . و اگر زوجه از يكى زيادتر باشد ثمن مساويا مشترك بين همه آنها خواهد بود .
بهر حال زوجه مستحق زائد بر ربع يا ثمن نبوده و در اين حكم فرقى نيست بين اينكه يكى باشد يا زيادتر . حتى اگر هشت نفر يا زيادتر باشند مثل اينكه مردى چهار زن داشته و آنها را در حال مرض طلاق داده و پس از گذشتن عدهء آنها چهار زن ديگر گرفته و بعد از دخول طلاقشان داده و پس از آنكه از عده خارج شده‌اند با چهار زن ديگر ازدواج كرده و همان معاملهء كه با زنهاى اول نموده بوده با اينها هم به عمل آورده است و قبل از گذشتن يك سال در حالتى كه مرضش باقى بوده فوت شده است در اين صورت همهء زنها در ربع يا ثمن سهيم بوده و آن را بطور تساوى بين خود تقسيم خواهند نمود .
( كليات حقوق ص 425 ، 426 )
ارِثْماطِيْقِى
ارِثْماطِيْقِى
- ( اصطلاح منطقى ) لفظ يونانى است و بمعنى مبحث معرفت است .
« فالرياضيات اربعة انواع اولها الارثماطيقى و هو معرفة العدد و كمية اجناسه و خواصه و انواعه و خواص تلك الانواع » .
( اخوان ج 1 ص 49 )
ارْحامِ امّهات
ارْحامِ امّهات
- مراد عناصر اربعه است ( از تفسير حدائق ص 639 ) .
ارْداف
ارْداف
- ( اين اصطلاح اهل بيان است ) و آن باشد كه گوينده معناى خاصى را خواهد و لكن آن را با لفظى كه براى آن وضع شده است بيان نكند و بعبارت ديگر از لفظى در اداى مقصود عدول نمايد بلفظ ديگرى كه در حاصل مطلب مرادف او باشد مانند وَ ما أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ كه بجاى اموات « من فى القبور » آمده است . و مانند « و هلك من قضى اللّه هلاكه و نجى من قضى اللّه نجاته » كه تنبيه است كه هلاك هالك و نجاة ناجى بامر آمر مطاع است و از لفظ موضوع خود عدول كرده و مرادف آن را آورده است و علاوه بر ارداف صنعت ايجاز در مثال اخير نمايان است .
( از ابدع البدائع ص 26 - كشاف ج 1 - 646 ) .
اردِيبِهِشْت
اردِيبِهِشْت
- ( اصطلاح فلسفى ) اردى بهشت در پارسى كنونى نام ماه دوم سال شمسى است و در قديم نيز نام برخى از برجهاى پارسى بوده است .
شيخ اشراق گويد : اسامى ارباب انواع را حكماء فرس از اسامى برجها گرفته‌اند و نام هر برجى را براى رب النوع خاص انتخاب كرده‌اند و كلمهء اردى بهشت كه نام يكى از بروج است براى رب النوع آتش برگزيده‌اند « و حكماء الفرس كلهم متفقون على هذا الى على ان لكل نوع من الافلاك و الكواكب و البسائط العنصرية و مركباتها ربا فى عالم النور و هو عقل مجرد مدبر لذلك النوع . . . حتى ان الماء كان عندهم له صاحب صنم من الملكوت و سموه خرداد و ما للاشجار سموه ارديبهشت و هو العقل المدبر لنوع النار و الحافظ لها و المنور اياها » . ( ش ص 372 - 373 )
ارْديبهشتگان
ارْديبهشتگان
- ( از اصطلاحات گاه‌شمارى است ) و روز سوم اردى بهشت بود كه با نام ماه موافق افتاده است و يكى