نگارستان عجائب و غرائب ( فارسى ) — الصفحة ٨٠
در عجايب المخلوقات
ديگر در كوه بيستون چشمه‌ايست و در آنچشمه صفه ساخته‌اند و در آخر آن كوه چشمه و صفهء ديگر ساخته‌اند و صفه را بنقش و نگار آراسته‌اند و آنصفه را صفهء شبديز خوانند و بنياد آن از خسرو پرويز است .
صورت خسرو و شيرين و رستم و اسفنديار با اشكال غريبه در آنجا به صد زيبائى جلوه‌نما و تحرك پيرا چنانچه مو و تار ابريشم چنگ و نخ و موزه نمايانست و حيرت‌بخش ديدهء تماشائيان .
ايضا كوه پرحين در ولايت قزوين واقعست و در آن كوه غاريست رسا و شكافيست در آن بىمنتها بعد از درآمدن به آن شكاف ميدان وسيعى به نظر مىآيد و گذشت آن شكاف از آنجاست چون از آنجا بگذرد به جوى آبى عميق رسد هيچ روشنى در آن نباشد الا بچراغ كسى در آنجا رود .
ايضا در كوه باميان معدنيست و درون معدن چشمهء از آن چشمه چنان آب برمىجوشد كه آوازش تا دور ميرسد و بعد از چند قدم اجزاى آب منجمد مىشود و در آن گوگرد است .
ايضا هم در آنجا كوهيست نمايان و سه بت شگرف در آن نقش كرده‌اند يكى صورت مرديست طول قامت هشتاد ذرع دوم صورت زنى است بلندى آن 50 ذرع سوم تمثال خوردساليست پانزده ذرع و باعث آن بر كسى معلوم نيست .
در عجايب المخلوقات
در عجايب المخلوقات
آورده‌اند كه در جزيره پرطائيل كه واقعست بر كنار بحر محيط المشهور به بحر هند بر گرد آن كوهساريست كه هنگام شب از آنجا آواز طبل و نفير و كوس به گوش ميرسد و قرنفل در آن جزيره بهم ميرسد تجار