نگارستان عجائب و غرائب ( فارسى ) — الصفحة ١٤٠
از تاريخ ابن خلكان روايت است
ايضا در حدود هندوستان مرغيست ققنس نام كه مادام عمر از جفت جدا مىباشد در دم آخر عمرش خواهش جفت مىكند پس هيزم از براى آشيانه جمع كند و جفت از براى خود پيدا كند و خانه از بهر سكونت بيارايد پس نر و ماده در آشيانه نشينند و باهم عاشق‌وار مايل بوس و كنار شوند از سودن منقار بمنقار آتش پديد آمده هر دو با خاشاك آشيانه بسوزند در آن حالت بارش شود و از آن خاكستر گرم شود و از فيض و تأثير آب همان خاكستر ببالش درآمده پروبال بهمرساند از قدرت كاملهء إله و صفت بالغهء خالق مهر و ماه چون بسرحد بلوغ رسد از آن تودهء خاكستر مرغ ديگر پديد آيد .
ايضا مرغيست در حد پلون روح‌افزا و سفيد لون از خروس كوچكتر و از آتش بر تنش داغ‌هاى بسيار و نامش عابد النار است و در جاى فروزان شود راحت به جهت او حاصل شود شب به بيدارى بسر برد و هيزم بسيار جمع كند و ترانه دلكش از جان برآرد و از تف نفس او آتش در آن توده افتاده شعله‌ور شود و آنمرغ از شادى پروانه‌وار بر گرد آتش پرزده تا بسوزد .
ايضا مرغيست بلند پرواز عمرش بسيار دراز باشد هرگاه خواهش توليد در دلش پديد آيد دارچينى بسيار آورده خرمن نمايد و بر فراز آن نشيند و شروع نمايد در بال زدن از پر زدن آتش در آن افتد و خرمن بسوزد و خاكستر آن را باد نبرد و پريشان نسازد از قدرت جان آفرين جانى در آن بهمرسد پر و بال برآورد و در پرواز آيد نام او عنطو است و مقامش در مغرب زمينست و ذوق تمام دارد و در تنهائى عمر بسر آورد جوجه‌اش بعد از پانصد سال به عمل آيد طريقهء والد و وحدت خصال .