ترجمه و شرح موضوعى نهج البلاغة پيرامون رستاخيز و وظيفه بندگي ( فارسى ) — الصفحة ٦٥
ترسناك‌ترين خطر
صادر گشته است . ظعن - به سكون عين و فتح آن . جوهرى آورده : ظعن ؛ يعنى سير نمود ، و مصدر آن ظعن به سكون عين و ظعن به فتح عين آيد ، و به هردو نحو قرائت شده قول خداى تعالى : يَوْمَ ظَعْنِكُمْ .
خداى تعالى مىفرمايد : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ . . . ؛ « 1 »
الا اى اهل ايمان ! خداترس شويد و هرنفسى بنگرد تا چه عملى براى فرداى ( قيامت ) خود پيش مىفرستد .
و دللتم على الزّاد ؛ و به تهيهء زاد و توشه دلالت شده‌ايد ؛ يعنى توشه براى اين سفر كه همانا تقوا و پرهيزكارى است .
ترسناك‌ترين خطر
ترسناك‌ترين خطر
و إنّ اخوف ما أخاف عليكم اتّباع الهوى ؛ همانا ترسناك‌ترين خطرى كه از آن بر شما بيمناكم پيروى هواى نفس و . . .
. . . فَلا تَتَّبِعُوا الْهَوى أَنْ تَعْدِلُوا . . . ؛ « 2 »
پس شما در حكم و شهادت پيروى هواى نفس مكنيد تا عدالت نگاه داريد .
خداى تعالى دربارهء آن‌كس كه از آيات او جدا گشته و طريق هواى نفس در پيش گرفته است مىفرمايد : . . . وَ لكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ وَ اتَّبَعَ هَواهُ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ . . . ؛ « 3 »
لكن او به زمين ( تن ) فروماند و پيرو هواى نفس گرديد ، در اين صورت مثل او و حكايت او به سگى ماند .
خداى تعالى مىفرمايد : . . . وَ لا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنا وَ اتَّبَعَ هَواهُ وَ كانَ أَمْرُهُ فُرُطاً ؛ « 4 »
و هرگز با آنان كه ما دل‌هاى آنها را از ياد خود غافل كرديم و تابع هواى نفس خود
( 1 ) . حشر ( 59 ) آيهء 18 . ( 2 ) . نساء ( 4 ) آيهء 135 . ( 3 ) . اعراف ( 7 ) آيهء 176 . ( 4 ) . كهف ( 18 ) آيهء 28 .