نخستينها ( فارسى ) — الصفحة ٥٥١
فصل نوزدهم : اسبان و ديگر چهارپايان
شيخ صدوق در باب اسبان و اولين كسانى كه بر آن نشستند گويد : امام صادق ( ع ) فرمود : اسب‌ها در سرزمين عرب حيواناتى وحشى بودند و چون ابراهيم و اسماعيل بر كوه ابوقبيس فراز آمدند و ندا در دادند كه « الا هلا ، الا هلمّ » هيچ اسبى باقى نماند جز آن كه افسارش به كف آمد و ناصيه‌اش در دست افتاد . « 1 »
اصمعى در ذيل اين شعر بشر بن ابىخازم
حلفت برب الداميات نحورها * و ما ضمّ اجياد المصلى و مذهب
« به خداى آن عروسكان سوگند مىخورم و به زير گلوهاشان و به « مصلّى » و « مذهب » كه در اجياد جاى گرفته است » .
[ ابوعبيده گفته است : مصلّى به معناى مسجد و مذهب اشاره به بيت الله الحرام است ] و اصمعى گويد : اجياد جايى بود كه خداوند اسبان را براى اسماعيل رام كرد . « 2 »
من گويم : اجياد منطقه‌اى در غرب مكه است .
اعشى گويد :
و لا جعل الرحمن بيتك فى العلى * باجياد غربى الصفا و المحرم
« و خداوند رحمان خانه‌ات را در بلندىهاى اجياد در غرب صفا و مسجدالحرام قرار ندهد » .
در روايتى از امام على ( ع ) است : به دنبال رحلت پيامبر ( ص ) اولين حيوانى كه از چهارپايان حضرت مُرد ، الاغ وى به نام عُفَير بود كه در پى درگذشت حضرت ، افسار خود را گسست و تا چاه بنىخطمه در قبا گريزان روانه شد و خود را در چاه افكند و
( 1 ) . من لا يحضره الفقيه 2 / 286 ( 2 ) . بنگريد به : معجم البلدان 1 / 105 .