نخستينها ( فارسى ) — الصفحة ٥٢٣
فصل شانزدهم : ضرب‌المثل‌ها
هيجان ياد تو بىخواب نخواهم ماند » « 1 »
عسكرى : عمرو بن احمر باهلى گويد :
اذا ضيعت اول كل امر * ابت أعجازه الا التواء
و ان حملت امرك كل وغد * و ان داويت دينا بالتناسى
ضعيف كان امركما سواء * و بالليان أخطأت الدواء
« هر گاه آغاز كارى را تباه كنى ، پايان آن جز كژى نخواهد بود . و هرگاه كار خويش را به فرومايه‌اى ناتوان بسپارى ، كار شما دو تن يكسان است . و اگر بخواهى كارى را با فراموشى و سستى درمان كنى ، داروى نابه‌جايى را به كار برده‌اى » . « 2 »
ابن‌دريد : البَراح : بخش‌هاى پيدا و نمايان زمين ؛ از همين باب است « برح الخفاء » يعنى آنچه پنهان بود هويدا شد . اولين كسى كه آن را بر زبان آورد شقّ كاهن بود كه خود داستانى دارد . اگر بگويند « برَح الخفاء » منظور نمايان شدن است و اگر بگويند « برِح » به معنى از ميان رفتن باشد ؛ « ما برِحتُ من مكانى » يعنى « از آن جا بيرون نرفتم » . « 3 »
هنگامى كه گويند : ( ما له هَبع و لا ربَع ) ؛ رَبَع نتاج اول سال در بهار است و هَبع نتاج واپسين . « 4 »
( 1 ) . المحاسن و الاضداد ( 2 ) . ديوان المعانى 1 / 143 ( 3 ) . جمهرة اللغة ( برح ) 1 / 274 ( 4 ) . در متن عربى ، اين سخن از طبرى نقل شده است . اما بنگريد به : لسان العرب 15 / 19 . .