نخستينها ( فارسى ) — الصفحة ٤٦٩
فصل چهاردهم : فرقه‌ها ، كيش‌ها آيين‌ها ، نحله‌ها و انساب
ابن‌قتيبه : وحشى قاتل حضرت حمزه اولين كسى بود كه به دليل ميگسارى در شام تازيانه خورد . « 1 »
همو : عمرو بن قيس خواهرزاده‌ى اشجّ عبدى نخستين كس از ربيعه بود كه مسلمان شد . « 2 »
ابن‌اثير : نسير بن ثور كه از فاتحان عصر عمر بود ، در روزگار معاويه وارد كوفه شد و گفت : اى كوفيان ، نخستين بار كه بر ما گذر كرديد ، شما گزيده‌ترين مردمان بوديد و در روزگار عمر و عثمان نيز هم‌چنان مانديد ، آن‌گاه ديگرگون شديد و چهار خصلت در ميان شما نمايان شد : بخل و زفتى ، حيله‌گرى ، كين‌ورزى ، و خسيسى . پيش‌تر هيچ يك از اين‌ها در ميان شما نبود . چون من در كار شما نگريستم ، دانستم كه اين‌ها را از كجا ستانده‌ايد :
حيله‌گرى را از نبطيان ، زفتى را از پارسيان ، كين‌ورزى را از جانب خراسان ، و خسيس بودن را از اهواز . « 3 »
ابن عبدالبر ، در احوال عثمان بن ابىالعاص ثقفى : آن‌گاه كه اعراب مرتدّ شدند ، او باعث دست شستن ثقيف از ارتداد شد ؛ زيرا وقتى آنان به فكر ارتداد افتادند ، ايشان را گفت : اى مردم ثقيف ، شما آخرين كسانى بوديد كه اسلام آورديد ، پس اولين كسانى نباشيد كه مرتدّ شويد . « 4 »
همو : در روز فتح مكه ، ابوقحافه پدر ابوبكر را نزد پيامبر ( ص ) آوردند تا بيعت كند ، سر و صورتش مانند درخت شده بود . پيامبر ( ص ) فرمود : موى سپيد او را تغيير شكل دهيد و از جمعيت دورش كنيد .
قتاده گويد : در روزگار اسلام ، ابوقحافه اولين كسى بود كه او را خضاب كردند . وى تا
( 1 ) . المعارف 330 ( 2 ) . همان 338 ، ولى از متن كتاب المعارف چنين بر مىآيد كه اشج عبدى كه عمرو بن قيس خواهرزاده‌اش بود ، اولين كسى از ميان ربيعه بود كه اسلام آورد . ( 3 ) . الكامل 3 / 17 ( 4 ) . الاستيعاب 3 / 1036 .