نخستينها ( فارسى ) — الصفحة ٤٥٨
فصل چهاردهم : فرقه‌ها ، كيش‌ها آيين‌ها ، نحله‌ها و انساب
عاد و ثمود و آنان كه بعد از ايشان بودند و كسى جز خدا از ايشان آگاهى ندارد ، به شما نرسيده است ؟ » « 1 »
همو : نخستين شاه اشكانيان ، كه از شاهان طوايف پيش از ساسانيان بودند ، اشك پسر اشك بود . « 2 »
و گويد : در روزگار قباد پدر انوشيروان ، مزدك مىزيست كه كتاب معروف زرتشت يعنى اوستا را تأويل مىكرد و براى ظاهر آن ، باطنى بر خلاف ظاهر مىتراشيد ؛ او از نخستين اصحاب تأويل و باطن‌گرايى و روى برتافتن از ظاهر در آيين زرتشت بود و كيش مزدكيه به دو نسبت دارد . « 3 »
همو : اولين كس از شاهان يونانى كه در تاريخ‌هاى حنفاى پيشين و زيج‌هاى ستاره‌شناسان و ديگر جاها آمده ، فيلپس پدر اسكندر است . « 4 »
و گويد : اولين فديه‌اى كه در روزگار عباسيان و در دوران خلافت هارون الرشيد پرداخته شد ، به سال 189 ق . در لامس از شهرهاى ساحلى درياى روم بود كه 35 ميل با طرطوس فاصله داشت و در آن زمان ، كسى به نام نقفور بر سرزمين روم فرمان مىراند . « 5 »
گويد ، در عنوان شاهان روم : پيش از گائيوس شاهانى فرمان راندند كه اولينشان روملس و ارمانوس بودند كه به گرگ‌زادگان شهرت داشتند و واژه‌ى رومى پسوند نام آنان باشد ؛ اما گائيوس نخستين كسى است كه در تاريخ باستان از او ياد شده است . گفته‌اند : اولين كسى كه بر روم فرمان راند رهما ساطوخاس بود و او همان جائيوس كوچك فرزند روم باشد .
( 1 ) . التنبيه و الاشراف 82 ( 2 ) . همان 83 ( 3 ) . التنبيه و الاشراف 88 ( 4 ) . همان 97 ( 5 ) . همان 160 .