نخستينها ( فارسى ) — الصفحة ٤١١

فصل سيزدهم : خوىها و رفتارها

چون عجم‌ها كاستى آن را ناپسند دانستند ، چنين ناميده شد . « 1 »

ابن‌قتيبه : مسيلمه ( كذاب ) اولين كسى بود كه تخم مرغ را در شيشه جاى داد .

و همو اولين كسى بود كه بال بريده‌ى پرنده‌اى را پيوند زد و گروهى از او پيروى كردند . يكى از شاعران حنفى در باره‌اش گفته است :

لهفى عليك اباثمامة * لهفى على ركنى شهامه

كم آية لك فيهم * كالشمس تطلع من غمامة

« بر تو مىگريم اى ابوثمامه ، بر تو كه ستون دلاورى بودى ! چه نشانه‌هايى كه از تو در ميان آنان نمايان شد ، چونان خورشيدى كه از پس ابرها بتابد » . « 2 »

همان به نقل از ميمون بن مهران : اولين كسى كه سواره مىرفت و همراهانش پياده به دنبال او بودند ، اشعث بن قيس بود .

گفته‌اند : در دوران جاهلى ، نخستين كسى كه براى ورود به كعبه پاىافزار خويش را در آورد ، وليد بن مغيره بود . در دوران اسلامى نيز مردم كفش از پاى كندند .

همان : اولين كسى كه در دوران جاهلى به قُسامه داورى كرد ، همو بود و اين روش در اسلام نيز تأييد شد .

گفته‌اند : در ميان مردم مكه ، اولين كسى كه با رنگ مشكى خضاب كرد عبدالمطلب بود . مردى از حميريان در سفر يمن با وى چنين كرد و او را كه نشانه‌هاى پيرى به دو يورش آورده بود ، با وسمه آراست .

گفته است : نخستين كسى كه تخت‌هاى روان را براى نشستن حاجيان ساخت ، و كجاوه را به كار گرفت و بر پشت شترهاى سرخ‌مو نهاد ، ام‌جعفر بود .

اولين كسى كه در مساجد ، ايوان مقصوره بنا نهاد معاويه بود .

اولين كسى كه در نامه‌ها تاريخ نوشت و با گِل مُهر زد ، عمر بود .


( 1 ) . فتوح البلدان 450 ( 2 ) . المعارف 405 ؛ عيون الاثر 2 / 293 .