نخستينها ( فارسى ) — الصفحة ٣١٧

فصل هشتم : ادبيات و علوم

خديجه ) بود كه نماز برپا داشت ؛ خداوند را منت‌هاى فراوان است . »

و شعرى كه ابوسفيان بن حرب بن اميه چون با ابوبكر بيعت كرد ، گفت :

ما كنت احسب ان الامر منصرف * عن هاشم ثم منها عن ابىحسن

اليس اول من صلى لقبلتهم * و اعلم الناس بالاحكام و السنن

« نمىپنداشتم كه حكومت ، نخست از هاشم و آن‌گاه از ابوالحسن روى بگرداند ؛ آيا او نخستين كسى نبود كه به قبله‌ى آنان نماز گزارد و آيا به احكام و سنت‌ها از همه آگاه‌تر نبود ؟ »

و سروده‌ى ابوالاسود دوئلى كه در تهديد طلحه و زبير گفت :

و ان عليا لكم مصحر * يماثله الاسد الاسود

اما انه اول العابد * ين بمكة و الله لايعبد

« به‌راستى كه على براى شما شيرى است كه شيرترين شيرها را با او همانند توان كرد . هنگامى كه كسى خدا را نمىپرستيد ، او نخستين پرستندگان در مكه بود . »

و رجزخوانى سعيد بن قيس همدانى در صفين :

هذا على و ابن عم المصطفى * اول من اجابه فيما روى

هوالامام لايبالى من غوى

« اين على است ؛ عموزاده‌ى مصطفى و نخستين كسى كه فراخوان او را پاسخ داد ، پيشوايى است كه وى را از گمراهان باكى نباشد . »

و گفتار زفر بن يزيد اسدى :

فحوطوا عليا و انصروه فانه * وصى و فى الاسلام اول اول

و لن‌تخذلوه و الحوادث جمة * فليس لكم عن ارضكم متحول

« على را در ميان خويش گيريد و او را يارى دهيد كه وى جانشين پيامبر است و پيشگام همه‌ى نخستان در اسلام . آن‌گاه كه رخدادها فشار آورد ، او را