گنجينه رويا ( ترجمه آيات بينات في حقيقة بعض المنامات ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٣
توضيح و تفسير آيه
در تفسير « مجمع البيان » آمده :
گويند : پيش از آن‌كه رسول خدا صلى الله عليه و آله به سوى حديبيّه خارج شود ، خداى تعالى در مدينه در خواب به او نشان داد كه مسلمانان داخل مسجد الحرام شده‌اند .
رسول خدا صلى الله عليه و آله خواب خود را براى مسلمانان نقل كرد و آنان بسيار شادمان شده پنداشتند كه همان سال وارد مكّه مىشوند . و چون آن سال به مدينه بازگشتند و داخل مكّه نگرديدند ، منافقين زبان به اعتراض گشوده گفتند : ما كه نه سر تراشيديم و نه تقصير كرديم و نه داخل مسجد الحرام شديم .
در اين موقع خداى تعالى اين آيه را فرستاد و به مسلمانان خبر داد كه خواب پيامبر صلى الله عليه و آله راست بوده و مسلمانان حتماً داخل مكّه خواهند شد ، امّا در سال آينده .
قول خداى تعالى : « إِنْ شاءَ اللَّهُ » ثعلب گفته : خداوند در مورد امر معلوم و قطعى مشيت به كار برده تا مردم دربارهء امور غير معلوم آن را ذكر كنند . و معانى ديگر نيز براى آن گفته شده است .
« مُحَلِّقِينَ رُؤُسَكُمْ وَ مُقَصِّرِينَ » : يعنى به حال احرام وارد مكّه شويد و بعضى از شما سر مىتراشند و بعضى از مويشان مىگيرند .
اين فقره دلالت دارد بر اين‌كه شخص مُحرم براى مُحلّ شدن مخيّر است بين حلق و تقصير .
« لا تَخافُونَ » : يعنى از هيچ مشركى نمىترسيد .
« فَعَلِمَ » : يعنى خداوند دانست آنچه را كه صلاح مسلمين بود در صلح حديبيه « ما لَمْ تَعْلَمُوا » آنچه را كه شما نمىدانستيد .
« فَجَعَلَ مِنْ دُونِ ذلِكَ » : يعنى قرار داد و مقدر نمود خداوند پيش از داخل شدن در مسجد الحرام .