محاسبه نفس يا روش پيشگيرى از وقوع جرم ( محاسبة النفس ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٠
باب دوم
باب دوم
باب دوم
اين باب مشتمل است بر رواياتى كه احتياط در محاسبه را در شب و روز اقتضا دارد براى اينكه انسان از خطرات در امان ماند .
اين حديث نبوى ( ص ) مشهور است كه
حاسبوا انفسكم قبل ان تحاسبوا وزنوا قبل ان توزنوا و تجهّزوا للعرض الاكبر
از خود حساب بكشيد پيش از آن كه به حساب شما برسند و اعمال خود را وزن كنيد پيش از آنكه آنها را بسنجند و براى روز قيامت خويشتن را آماده سازيد .
محمد بن يعقوب كلينى در كتاب كفر و ايمان از امام ابى تعالى عليه السّلام نقل مىكند كه فرموده است
« ليس منّا من لم يحاسب نفسه في كلّ يوم فان عمل حسنا ازداد اللَّه شكرا و ان عمل سيّئا استغفر اللَّه و تاب اليه »
از ما نيست كسى كه هر روز از خودش حساب نكشد پس اگر كار نيكويى كرده است بر شكر و سپاس خويش از خداوند بيفزايد و اگر گناهى مرتكب شده است از خدا آمرزش طلبد و توبه نمايد .
يحيى بن تعالى بن هرون الحسينى در كتاب امالى از حسن بن على ( ع ) نقل كرده كه فرموده است
« قال رسول اللَّه لا يكون العبد مؤمنا حتّى يحاسب نفسه اشدّ من محاسبة الشّريك شريكة و السّيّد عبده « 1 »
( 1 ) چند سخن از امير الحسن على ( ع ) در باره فوائد محاسبه نفس از عزر الحكم نقل مىشود . 1 - من حاسب نفسه سعد . هر كس از خود حساب بكشد سعادتمند مىشود . 2 - من حاسب نفسه ربح . هر كس از خود حساب بكشد سود مىبرد . 3 - ثمرة المحاسبة صلاح النّفس . سود محاسبه درست شدن و نيكو گشتن نفس است .