محاسبه نفس يا روش پيشگيرى از وقوع جرم ( محاسبة النفس ) ( فارسى ) — الصفحة ١٠٩

محاسبه با كيست ؟

گفت از عيب خويش بىخبرى * زان ره از خلق ، عيب ميجويى

گفتن از زشت‌رويى دگران * نشود باعث نكورويى

تو گمان مىكنى كه شاخ گلى * بصف سرو و لاله مىرويى

يا كه هم بوى مشك تاتارى * يا ز ازهار باغ مينويى

خويشتن بىسبب بزرگ مكن * تو هم از ساكنان اين كويى

ره ما گر كج است و ناهموار * تو خود اين ره چگونه مىپويى

در خود آن به كه نيكتر نگرى * اول آن به كه عيب خود گويى

ما زبونيم و شوخ جامه و پست * تو چرا شوخ تن نمىشويى

بايد گفت آنها كه از ديدن معايب خود غافلند و در معايب ديگران مىنگرند ديوانه‌اند نه عاقل زيرا خردمند هرگز قدمى به زيان خويش بر نمىدارد و بزرگترين زيان عيب ديگران ديدن و از خود غافل ماندن به گمراهى و فساد افتادن است و مسلم است كه خود را به ورطه هلاك افكندن شرط عقل نيست .