محاسبه نفس يا روش پيشگيرى از وقوع جرم ( محاسبة النفس ) ( فارسى ) — الصفحة ١٠٢
احصاء يعنى چه ؟
احصاء : شمردن ، شمارش احصاء النّفوس : سرشمارى احصاء - احصائيه : آمار - آمارگيرى احصائى : وابسته به آمار ، كارمند آمار در كتاب نثر طوبى آمده است : اصل حصا سنگريزه است چون غالبا شماره با سنگريزه مىكرده‌اند احصاء به معنى شمردن استعمال شده است .
در المنجد علاوه بر معانى مذكور آمده است كه : احصاء به معنى شمردن چيزى و ضبط و حفظ آن است و نيز حصاة را به معنى عقل و رأى آورده زيرا عقل احصاء يا حفظ مىكند و مفاهيم را با يك ديگر منطبق مىسازد و نتيجه‌گيرى مىنمايد و به همين جهت حصى ( بر وزن شريف ) به كسى مىگويند كه عقلش فراوان است .
راغب اصفهانى ( متوفى 502 ه ) در كتاب نفيس المفردات في غريب القرآن مىگويد :
احصاء - تحصيل و بدست آوردن با عدد است كه از لفظ حصا ( سنگريزه ) گرفته شده زيرا عرب در شمردن از سنگريزه استفاده كرده از اين رو شمردن را احصاء گفته‌اند همچنان كه ما در شمارش انگشتان خود استفاده مىكنيم .
اما آنچه در اينجا گفتنش ضرورى است اين است كه احصاء تنها به معنى « تعديد » و شماره كردن نيست زيرا در آيه 94 سوره مريم احصاء و عدد هر دو با هم آمده و اگر اين دو به يك معنى بود