انيس الطالبين ( ترجمه آداب المتعلمين ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٣
[ فصل چهارم : در كوشش و مواظبت و ملازمت طالب علم نسبت به تحصيل آن ]
متن :
و السّواك يقلّل البلغم و يزيد فى الحفظ و الفصاحة .
و كذا القئ يقلّل البلغم و الرّطوبات و طريق تقليل الاكل التّأمّل فى منافع قلّة الاكل و هى الصّحّة و العفّة و غيرهما و التّأمّل فى مضارّ كثرة الاكل و هى الامراض و كلالة الطبع .
و قيل :
البطنة تذهب الفطنة .
و ينبغى ان لا يأكل الاطعمة الدّسمة و يقدّم فى الاكل الالطف و الاشهى و ان لا يسعى فى الاكل و النّوم الّا لغرض الطّاعات كالصّلوة و الصّوم و غيرهما .
ترجمه :
و مسواك نمودن موجب كم شدن بلغم و زيادى حافظه و پيدا شدن فصاحت ميگردد و نيز قئ كردن و استفراغ نمودن بلغم و رطوبات بدن را كم مىكند .
و طريق كاهش دادن خوردن اينستكه شخص در منافع آن از قبيل صحّت و تندرستى و عفّت نفس بيانديشد و از طرفى در مضارّ و مفاسد پرخورى كه امراض و بيماريهاى ناشى از آن و وامانده‌گى طبع و غير متعادل شدن آن است تأمّل نمايد .
گفته‌اند :
پرخورى و شكم‌پرستى زيركى و فطانت را از بين ميبرد .
شايسته است اغذيه چرب نخورند ، در وقت تناول ابتداء غذاهاى نرم و لذيذ را بخورند به خوردن غذا و خوابيدن روى نياورده مگر به منظور پيدا شدن قوّه و نشاط جهت طاعات همچون نماز و روزه و غير ايندو .