منتخب اللطائف ( فارسى ) — الصفحة ٥٧٥

معين الدّين چشتى

اى نفس بهيمى « 1 » خبرت نيست مگر * كز روح طبيعى رمقى بيش نماند

معزّى نسوى

معزّى نسوى

اوستاد ابو عبد اللّه معزّى تخلّص نسوى ، ملك الشّعراى عصر معزّ الدّين ملكشاه بود و بعد او به ملازمت سلطان سنجر شاه بس به عزّت مىگذرانيد . گويند روزى سلطان سنجر درون خرگاه هدف نهاده تير مىانداخت و نيز معزّى بيرون خرگاه نشسته بود . ناگاه تيرى از دست سلطان خطا شده به پهلويش رسيد و فورا جان به حق تسليم كرد . « 2 »

اى گوى ذقن ، سخن ز كويت گويم * وى موى ميان ، ز عشق مويت مويم

گر آب شوم گذر به جويت جويم * ور سرو شوم به پيش رويت رويم

محمّد امين نسوى

محمّد امين نسوى

محمّد امين بديع الدّين نسوى ، معاصر خوارزمشاه بود . « 3 » منه :

رو در صف دوستان ما باش و مترس * خاك ره آستان ما باش و مترس

گر جمله جهان قصد جان تو كند * دل فارغ دار ، از آن ما باش و مترس « 4 »

معين الملك

معين الملك

در عهد سلطان سنجر بود . « 5 » منه :

سگ در اين روزگار نافرجام « 6 » * بر چنين مهترى شرف دارد

در قلم داشتن فلاح نماند * خنك « 7 » آن را كه چنگ و دف دارد

معين الدّين چشتى

معين الدّين چشتى

حضرت خواجهء بزرگ معين الحقّ و الدّين ، بناى سلسلهء چشتيهء بهشتيه در ملك هندوستان از ذات [ با ] بركاتش خارا بنيان ، و خاك سياه اين خطّه از شعشعهء انوار آن مهر منير سپهر كمال ، مشرق

( 1 ) . متن : اى نفس به هيچى . تصحيح قياسى . ( 2 ) . روز روشن 746 : معزّى نيشابورى ، مردى سپاهى بود و در سمرقند و خراسان اكتساب علم و فضل نمود . تخلّص معزّى را از حضور سلطان معزّ الدّين سنجر سلجوقى يافته و وفاتش در سنهء 542 واقع شده . از اوست : تو سيم ساده دارى در زير مشك سوده * من لعل سوده دارم بر روى سيم ساده ( 3 ) . تحفهء سامى 132 : از جماعت زرگران تبريز است و در شعر خود را قرينهء سعدى و خسرو مىداند . قصيدهء رديف « آفتاب » شعرا را جواب گفته . از اوست : امروز كرده غنچه بسى گفتگوى ما * زان گفتگو شكفته گل آرزوى ما ( 4 ) . متن : رديف « مپرس » بود . با توجه به معنى تصحيح شد . ( 5 ) . دهخدا : ابن على ، ملقّب به معين الدّولهء اصم بود . در لباب الالباب 2 / 375 ، نام وى حسين اصم آمده است . ( 6 ) . دهخدا : بىفرجام . ( 7 ) . متن : چنگ . از دهخدا تصحيح شد .