منتخب اللطائف ( فارسى ) — الصفحة ٥٦٣
لسانى كاشانى
شد چو مهمان [ من ] « 1 » آن شمع شب‌افروز امشب * كاش تا صبح قيامت نشود روز امشب
لطفى
لطفى
ديگر كس است . در فارسى و تركى اشعار دارد . « 2 » منه :
گر كار دل عاشق با كافر چين افتد * به زان‌كه به بدخويى بىمهر « 3 » چنين افتد « 4 »
لطفى رومى
لطفى رومى
نامش نيز در مجالس النّفايس است . منه :
به آن زلف و رخ و بالا ، به هرجا بگذرى آنجا * همه سنبل دمد ، گل بشكفد ، شمشاد برخيزد « 5 »
لطفى شيرازى
لطفى شيرازى
خوبگوست . « 6 » از اوست :
تازه‌تر كرد غمت رسم دل‌آشوبى را * سبزه‌ات ساخت فزون مرتبهء خوبى را « 7 »
لسانى كاشانى
لسانى كاشانى
قبل از لسانى شيرازى بود . منه :
( 1 ) . از مجالس النّفايس 71 ، افزوده شد . ( 2 ) . دهخدا : لطفى رومى ، از مردم ماوراء النّهر و معاصر و مصاحب جامى بود . در ايّام جوانى تحصيل علوم ظاهر كرد . بعد از تكميل ، به خدمت شهاب الدّين خيابانى رفت و به تحصيل علوم باطنى و تصوّف مشغول گشت . در اشعار تركى بىنظير بوده و به فارسى نيز قصيده‌ها دارد . نود و نه سال عمر كرد و در شهر هرات مدفون است . در آخر عمر قصيده‌اى « آفتاب » رديف گفته كه هيچ‌كس از اقران او تتبّع آن نتوانست ، و آن مطلع اين است : اى ز زلف شب مثالت سايه‌پرور آفتاب * شام زلفت را به جاى ماه در بر آفتاب ( 3 ) . دهخدا : بىرحم . ( 4 ) . دهخدا : در وقت مرگ وصيت كرد كه عبد الرّحمان جامى اين مطلع را در ديوان خود ثبت كند و آن را غزل سازد . ( 5 ) . دهخدا به نقل از قاموس الاعلام ، اين بيت را به شاعرى با نام لطفى نسبت داده و لطفى رومى در دهخدا شاعرى ديگر است كه پيش از اين آمد . بيت اوّل نيز چنين آمده : ز سوز سينه فرياد از دل ناشاد برخيزد * بلى در خانه آتش چون فتد فرياد برخيزد ( 6 ) . رياض العارفين 389 : از مجرّدان زمان و از سيّاحان دوران بود . سياحت ممالك ايران و هندوستان كرد . ظاهرا اين شاعر همان است كه در دهخدا با نام لطفى سبزوارى معرّفى شده و بيتى از او آورده كه با بيت مذكور در متن ما هم‌قافيه و هم‌وزن است : عشق بايد به كمال ، ارنه زليخا ز چه رو * پنجه در پنجه كند جذبهء يعقوبى را فهرست كتاب ، وى را لطفى سيّاح و از تربيت‌شدگان ميرزا بايسنقر در سدهء نهم هجرى مىداند . ( 7 ) . يك رباعى از رياض العارفين : شد عارف و عامى همه را عار از من * بدنامى شب‌پرست و ديندار از من بىقدرى سبحه ، ننگ زنّار از من * هفتاد و دو ملّتند بيزار از من