منتخب اللطائف ( فارسى ) — الصفحة ٤٠١

صائب تبريزى

امشب از ساقى ز بس گرم است محفل مىتوان * شمع گر خاموش باشد آتش از مينا گرفت

سرخوش نوشته كه روزى يكى از شعرا ، مصرع مهمل طور گفته پيش ميرزا صائب آورده و آن اين است :

از شيشهء بىمى ، مى بىشيشه طلب كن

صائب بديهة پيش مصرع رساند :

حق را ز دل خالى از انديشه طلب كن

و وقتى ميرزا صائب با جمعى ياران در راهى مىگذشت سگى نشسته ديد و حالت سگ اين است كه در وقت استادن سرنگون و هنگام نشستن سربلند مىباشد . مصرعى بر زبان راند :

سگ نشسته ز استادن سرفرازتر است

بعد از آن بىتأمّل مصرع رساند :

شود ز گوشه‌نشينى فزون رعونت نفس .

فقير گويد :

سگ نشسته ز استاده سرفرازتر است

كه شعر اوّل را كه سرخوش به نام ميرزا صائب تحرير نموده و نصرآبادى به نام ميرزا محمّد تقى نوشته . و اللّه عالم به حقيقت الحال . غرض كه ميرزا صائب اوستاد غرّاست . وى راست :

طاعت كند سرشك ندامت ، گناه را * بارش سفيد مىكند ابر سياه را

*

بس كه مجلس روشنى از طلعت جانانه داشت * شمع پيش چشم دست از شهپر پروانه داشت

*

شب كه صحبت به حديث سر زلف تو گذشت * هركه برخاست ز جا سلسله برپا برخاست

*

قدّ تو كجا و قدّ رعناى قيامت * اين جامه بلند است به بالاى قيامت

*

مرا به روز قيامت غمى كه هست اين است * كه روى مردم دنيا « 1 » دوباره بايد ديد « 2 »

*

دهن خويش به دشنام ميالا صائب * كين زر قلب به هركس كه دهى بازدهد

*

بىمگس هرگز نماند عنكبوت * رزق را روزى رسان پر مىدهد

*

امسال هم نداد به دست‌خطّ يار * مشق جنون ما به بهار دگر فتاد

*

( 1 ) . نصرآبادى 220 : مردم عالم . ( 2 ) . ريحانة الادب : خواهم ديد .