منتخب اللطائف ( فارسى ) — الصفحة ١٠٤

ارسلان دهم « 3 »

ملّا غم عشوه بازىات كشت مرا * تا چند زنى طعنه به انگشت مرا

شب‌ها همه پشت سوى من خواب كنى * بگذار كه دل گرفت از پشت مرا

اسمى

طالب علمى بود . منه :

نيست در شام اجل غير دو چشم تر من * آشنايى كه دمى گريه كند بر سر من

ابو الفتح گيلانى

ولد مولانا عبد الرّزاق و از مقرّبان اكبر پادشاه است و با عبد الرّحيم خان خانخانان و ابو الفضل محشور بود . در سنهء 997 قضا كرد . « 1 » منه :

ايّام را ز درد دل ما ملالت است * حاجت « 2 » به شرح نيست كه ما را چه حالت است

سنگ ميزان پشيمانى اگر نيست سبك * جرم هرچند گران است خدا مىبخشد

ارسلان دهم « 3 »

در عصر اكبر پادشاه از كامل سخنوران است . منه :

تا صبح دمى كه حرف تو را گوش كرده‌ام * چون حرف ناشنيده فراموش كرده‌ام

آه دلم گر اثرى داشتى * شام اميدم سحرى داشتى

خسرو عشّاق شدى كوهكن * گر « 4 » غم شيرين پسرى داشتى

گرد سرت گشتى و كردى طواف * كعبه اگر بال و پرى داشتى

شعر ثالث را هم خان آرزو به نامش و هم به نام شخصى ارسلان بيگ ارسلان تخلّص نگاشته .

شايد كه هردو يك‌كس بود و ارسلان بيگ هردو نام داشته باشند .

( 1 ) . كاروان هند 1 / 13 : حكيم مسيح الدّين ابو الفضل در حكمت نظرى و تألّه ، بينش فراوان داشت و به منصب صدارت گيلان رسيد . بعد از عزل خان احمد ، والى گيلان ، حكيم با دو برادر خود از وطن دورى گزيده به ديار هند رفت و در دربار اكبر شاه به مناصب عالى رسيد . پس از وفات ، او را به مقبرهء بابا حسن ابدال ، در راه كابل برده به خاك سپردند . از اوست : چو نيم مرده چراغى است آتشين جانم * كه در هواى تو در رهگذار باد صباست ( 2 ) . متن : حالت . از كاروان هند تصحيح شد . ( 3 ) . دهخدا : دهم ، نام ناحيتى از هندوستان و لقب شاهان آن ناحيت است . در فهرست منتخب اللّطايف آمده كه اين كلمه احتمالا ملخّص ادهم است . ( 4 ) . متن : كز . تصحيح شد .