الفرج بعد الشدة ( فرج بعد از شدت ) ( فارسى ) — الصفحة ٠.١٨
نسخ ترجمهء فرج بعد از شدت
اين نسخه تاريخ تحرير ندارد ولى از ظواهر چنين بر مىآيد كه بايد در اواخر قرن هفتم هجرى يا اوايل قرن هشتم نوشته شده باشد .
مصحح به وسيلهء استاد دانشمند گرانمايه جناب آقاى مدرس رضوى - سلمه اللّه - از وجود اين نسخه در كتابخانهء مجلس اطلاع حاصل كرد .
برخى خصوصيات شيوهء رسم الخط قديم در اين نسخه رعايت شده است .
2 - نسخهء ( مجا ) ، مضبوط در كتابخانهء مجلس شوراى ملى كه داراى 536 صفحه ( ناقص ) و به قطع 21 ؟ 50 / 29 سانتىمتر و تقريبا هر صفحه داراى 22 سطر مىباشد . اين نسخه نيز تاريخ تحرير ندارد ولى از نسخهء اساس جديدتر است و احتمالا در قرن هشتم يا نهم نوشته شده است . رويهمرفته نسخهاى خوب و قابل استفاده است ولى در برخى موارد سقطات و كاستيهايى دارد .
خصوصيات رسم الخط قديم در اين نسخه حفظ و رعايت شده است از قبيل :
« كى » به جاى « كه » و « گردانيذ » و « فرستاذ » به جاى « گردانيد » و « فرستاد » ( كه كاتب رسم الخط دال و ذال را به شيوهء قدما ملحوظ داشته است ) .
3 - نسخهء ( ت ) ، محفوظ در كتابخانهء موزهء ( توپقاپو سراى ) استانبول .
اين نسخه داراى 492 صفحه و به قطع 15 ؟ 21 سانتى متر و هر صفحه بين 22 تا 25 سطر مىباشد . تاريخ تحرير آن در پايان نسخه 706 ضبط شده و عبارت ناسخ چنين است : « تم الكتاب بعون اللّه . . . و فرغ من تحريره يوم الاثنين الرابع من شهر شوال سنة ست و سبعماية ، و الحمد للّه رب العالمين » ( حاشيه ) : كتبة العبد جلال الكاتب القزوينى .
اينجانب در سال 1350 شمسى وسيلهء دوست دانشمند معظم جناب آقاى دكتر محمد امين رياحى از وجود اين نسخه در استانبول آگاهى يافت و در بهمن ماه همان سال كه در استانبول به تدريس زبان و ادبيات فارسى در ( انستيتوى عالى اسلامى ) اشتغال داشت - عكسى از آن تهيه نمود . چون تا آن تاريخ قسمت عمدهيى از كتاب با ساير نسخ مقابله و تصحيح شده بود مجددا مطالب را با اين نسخه مقابله و اختلافات را يادداشت كرد . در مجموع ، اين نسخه يكى از نسخ كامل و بسيار ارزنده است . اين نسخه نيز داراى كليهء خصوصيات رسم الخطى قديم است از قبيل صورتهاى : « كى » به جاى « كه » ، « چى » به جاى « چه » ، « آنك » به جاى « آنكه » و مانند اينها .
4 - نسخهء ( م ) متعلق به استاد دانشمند معظم جناب آقاى مجتبى مينوى . قطع اين نسخه 21 ؟ 50 / 29 سانتىمتر و داراى 308 صفحهء تقريبا سى سطرى است .