رستم نامه ( فارسى ) — الصفحة ٠.٤٧

منظومهء رستم‌نامه

ويژگى عروضى مورد بحث در قسمت دوم منظومه - با اينكه محتملا سرودهء همان ناظم بخش نخستين است - اصلا ديده نمىشود .

قسمت نخست رستم‌نامه به‌جاى ستايش يزدان با اين بيت آغاز مىشود :

هزاران درود [ و ] هزاران سلام * ز ما بر محمّد عليه السّلام

( بيت 1 )

و پس از آن است كه بيتهاى توحيدى مىآيد . آيا اين بيت - كه عين آخرين بيت اين بخش از منظومه است - از خود ناظم است كه خواسته نحوهء آغاز و پايان داستان را يكسان كند يا احتمالا هردو بيت را كاتب نسخه افزوده است ؟

نمونه‌هاى مشابه اين بيت در پايان - و نه ابتداى - برخى از منظومه‌هاى پهلوانى نيز آمده كه بعضى سرودهء ناظمان آن آثار است و شمارى ديگر الحاق كاتبان يا خوانندگان ، براى مثال :

هزاران درود و هزاران سلام * ز ما بر محمّد عليه السّلام

( گرشاسپ‌نامه ، ص 480 / ب 44 )

چنان‌كه ملاحظه مىشود ، اين بيت عين بيت موجود در رستم‌نامه است .

شادروان استاد يغمايى در حاشيهء صفحهء مربوط نوشته‌اند « ظاهرا اين بيت الحاق شده » بيت مذكور يك بار هم در يوسف و زليخاى منسوب به فردوسى - كه ، البتّه ، مسلّما از او نيست - بعينه ديده مىشود . « 1 »

هزاران درود و هزاران ثنا * ز ما تن‌به‌تن بر سر انبيا

( فرامرزنامه ، ص 168 ، ب 1595 )

بگفتم من اين داستان را تمام * ز ما بر محمّد عليه السّلام

( برزونامه ، ص 308 )

( 1 ) . رك : يوسف و زليخا ، ص 307 / ب 6408 .