دستور الوزاره ( فارسى ) — الصفحة ٣١
باب سوم در افتقار پادشاه كشورگشاى به وزير ممكّن صاحب‌راى
باب سوم در افتقار پادشاه كشورگشاى به وزير ممكّن صاحب‌راى
باب سوم در افتقار پادشاه كشورگشاى به وزير ممكّن صاحب‌راى
پوشيده نيست كه نظام معالم عالم و استقامت امور بنى آدم به حسن عاطفت و صدق رعايت و عنايت پادشاه عادل منوط است تا به مهابت شمشير آبدار آتشبار ، خاكساران باطل‌پيشه را به باد سياست برمىدهد . ما يزع بالسلطان اكثر ممّا يزع بالقرآن * 1 و به قوّت شوكت و بسطت مهابت استيلاى حاكم از محكوم ، و تعدّى ظالم از مظلوم دفع مىكند فالمكافات فى الطبيعة اوجه * 2 ( شعر )
و وضع النّدى فى موضع السيف بالعلى * مضرّ كوضع السيف فى موضع النّدى * 3
تا مفسدان از گوشمال الادب لا يضرّ * 4 ماليده و نالان مانند . ( مصراع )
فالشّرّ بالشّرّ دفعه يجب * 5
و مصلحان در رياض امن و راحت باليده و شادان گردند فَرِحِينَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ * 6 كه بىسياست پادشاه كه ظلّ آفريدگار است ، زهاب مصالح رعايا مكدّر و نهال معاش و انتعاش ايشان پژمرده ماند
لو لا السلطان لاكل بعضهم بعضا * 7
( شعر )
با رعيّت به عدل بايد زيست * پادشا را ز عدل بهتر چيست ؟
حكايت - آورده‌اند از فضيل عياض * 8 كه در غياض « 1 » الفقر فخرى * 9 دم درويشى زده بود و در رياض ربّ أشعث اغبر * 10 بسى نخجير رياضت در كمند مجاهدت كشيده از مشكات « 2 » كشفى كه او را بوده است اين در در رشته بيان كشيده است كه اگر مرا دعايى مستجاب باشد در سراسر عمر الّا به روزگار بزرگوار پادشاه عادل
( 1 ) . غياض : جمع غيضه : بيشه و جنگل . ( 2 ) . مشكات : آلتى كه در آن چراغ و قنديل گذارند .