دستور الوزاره ( فارسى ) — الصفحة ٢١٠

باب ششم

همهء حكمرانان را ديده‌ام و گشته‌ام تا سرور همهء آنها را - ابا شجاع عضد الدوله ، شهنشاه ، فناخسرو را - نيز .

*

( 18 ) يساوى . . . :

هر بيتى از آن قصيده با خانه‌اى پر از طلا برابرى مىكند .

* ( 19 ) ايا قمرا . . . :

اى كه [ در زيبايى چون ] ماه هستى كه از ميان گلهاى بابونه خنده مىزند واى كه [ در كشيدگى قامت همچون ] شاخه‌اى هستى كه بهنگام وزيدن باد خم مىشود ، چهره و پيشانى تو ، و گردن و دندانهاى سپيد تو ، چون سپيده‌دمان مىدرخشد .

* ( 20 ) الحرب خدعة :

در ناورد و پيكار ، دغا و گربزى روا باشد . مثل . امثال و حكم ص 241 .

* ( 21 ) الفتح منتظم . . . :

فتح بسامان و منظم است و روزگار خندان ، و حكومت شمس المعالى سراسر نعمت و فراخى است ، عدل و داد ، همه جا گسترده ، حق بجاى خود بازگشته ، شكافها و بريدگىها و نابسامانيها ، التيام يافته ، و بيداد ، از بيخ و بن برافكنده .

دنيا كليدهاى حكمرانى را به سوى ملكى انداخته كه مجد و كرامت همواره ارزانى اوست .

* ( 22 ) كانّه طوق الحمامة . . . :

گويى طوق كبوتر است كه با كهنه شدن و گذشت زمان ، فرسوده نگردد . مصراعى است از « ابن هرمة » كه تمام بيت در « ثمار القلوب » ص 6 - 465 چنين ضبط شده :

عقدت فى ملتوى أدواج لبّته * طوق الحمامة لايبلى على القدم

طوق الحمامة در زبان عرب مثلى است براى هر چيزى كه همواره بجاست و از بين نمىرود .

* ( 23 ) كالوشى المحبوك . . . :

مانند جامهء نگارين بافته و زر گداختهء در قالب ريخته .

* ( 24 ) هندسهء روحانّى :

اين اصطلاح در ص 22 ج 1 نفايس الفنون آمده : و قال بعض الحكماء : الخطّ هندسة روحانيّة .

* ( 25 ) هذا خطّ . . . :

آيا اين خط قابوس است يا پر طاووس ؟ ! - خداوند رويش را شاداب گرداند - و تو گويى گويندهء اين بيت جز او كسى را منظور نداشته كه گفته :

فى خطّه . . .