دستور الوزاره ( فارسى ) — الصفحة ٢٠١

باب پنجم

مصراع دوم تقريبا حكم مثل پيدا كرده است . ر ك التمثيل و المحاضره ص 307 .

*

( 117 ) حسنت . . . :

ديدار و نماى آنها زشت بود ، امّا چون آنها را آزمودم ، به جهت زشتى درون ، منظر آنها زشت‌تر نمود .

اين بيت نيز كه از صريع الغوانى است در ص 456 « تمثيل و محاضره » به صورت :

قبحت مناظرهم فحين بلوتهم * حسنت مناظرهم لقبح المخبر

آمده ، اما در اغانى كه تمام اين داستان در آن آمده بدين‌گونه ضبط شده :

قبحت مناظرهم فحين خبرتهم * حسنت مناظرهم لقبح المخبر

اغانى - ج 14 ، ص 9 - 178 .

* ( 118 ) ارادوا ليخفوا . . . :

خواستند گور او را از دشمنانش پنهان دارند امّا بوى خوش خاك گور ، خود ، نشانگر قبر او خواهد بود .

بيت از مسلم بن وليد است كه ضمن همين حكايت در اغانى ( ج 16 ، ص 179 ) آمده ( بجاى من ، عن ضبط شده )

و به همين صورت در « النهايه » ابن اثير ، ص 208 ، ج 8 در مورد امام حسين ( ع ) آمده است .

در مآخذ قصص مثنوى ( ص 212 ) به صورت :

ارادوا ليخفو قبرها عن محبّها . . . ضبط كرده و توضيح داده شده كه بيت از مجنون است امّا بعدا افزوده است كه شعر مجنون از روى اين بيت كه از صريع الغوانى است ساخته شده .

در ص 171 « الاعجاز و الايجاز » نيز مشابه متن كتاب آمده است .

* ( 119 ) المهدى :

ابو عبد اللّه محمّد بن ابى جعفر المنصور ، سومين خليفهء عباسى . جلوس 158 ق ، فوت 169 . [ مردى زيرك و كريم و متدين و بسيار خيّر بود ] . ر ك تجارب السلف ص 120 .

* ( 120 ) آناءَ اللَّيْلِ . . . :

ساعتهاى شب و طرفهاى روز .

در آيه 130 - طه تصرف كرده . آيه چنين است :

« وَ مِنْ آناءِ اللَّيْلِ فَسَبِّحْ وَ أَطْرافَ النَّهارِ . . . » .

* ( 121 ) و انّى لاسدى . . . :

براستى كه من نعمت و ثروت خود مىبخشم ، آنگاه براى آن نعمت ( يا بخشش ) نظير