دستور الوزاره ( فارسى ) — الصفحة ١٧٨
باب چهارم
مصراعى است از بيتى كه در ص 72 ج 2 « المستطرف » بدون ذكر قائل آمده است و صدر بيت چنين است :
اذا تضايق امر فانتظر فرجا .
*
( 155 ) كانّ الفتى . . . :
جوان چون لباس پوشيد [ چنان برازنده گشت كه ] تو گويى هرگز لخت و بىتن‌پوش نبوده ، و چون مالدار گرديد ، چنان نمود كه گفتى هرگز نادار نيازمند نبوده !
* ( 156 ) كزندين فى وعاء . . . :
مانند دو چوب آتشزنه در يك ظرف و به‌سان دو شمشير در يك غلاف . حريرى هم در مقامه 23 ( الشعريّة ) به اين مثل متمثل شده : و قال اشهد باللّه انّكما فرقدا سماء و كزندين فى وعاء .
* ( 157 ) من طلب العلم . . . :
حديث : هركه طلب علم كند ، خداى تعالى پايندان روزى اوست . ص 214 ترك - الاطناب .
* ( 158 ) كانت تأتينا ايّام خديجة . . . :
شأن بيان و شرح اين عبارت در ص 98 « انساب الاشراف » بلاذرى چنين آمده :
« [ دخلت امرأة سوداء على رسول اللّه ( ص ) فاقبل عليها و استبشر بها ، فقلت ( عائشه ) يا رسول اللّه اقبلت على هذه السوداء هذا الاقبال ؟ فقال : انها كانت تدخل على خديجة كثيرا ، و انّ حسن العهد من الايمان » . در « كشف الغمّه » نيز اين سخن آمده با اندك اختلافى : « انّها كانت تأتينا زمن خديجه . . . » ج 2 ، ص 72 .
در حبيب السير تصريح شده است كه رسول اكرم آن عبارت را در حق « امّ زفر » كه ماشطهء خديجه بوده ، فرموده . ص 423 ، ج 1 .
ذكر اين توضيح لازم است كه اين عبارت براى مراعات سوابق عهد و محبت آورده مىشود .
* ( 159 ) انّ حسن العهد . . . :
ضمن اينكه مربوط به گفتار بالاست ، به صورت مستقل نيز در كتب احاديث و اقوال پيامبر ذكر شده است از جمله ر ك : ترك الاطناب ص 214 ، شرح شهاب الاخبار ص 51 ، غرر و درر ج 2 ، ص 487 .
* ( 160 ) انّ المعارف . . . :
آشنايىها و دوستىها را در ميان خردمندان حق نگاهدارى است و شناسائىها به منزلهء پيمانهاست . مصراعى است از قصيدهء معروفى كه « متنبى » در مقام گفتگو با گروهى شاعرنما سروده و از خود دفاع كرده . صدر بيت چنين است :