دستور الوزاره ( فارسى ) — الصفحة ١٧٤
باب چهارم
مىپذيرد ) .
*
( 128 ) الصّدقة . . . :
احسان ، خشم خداوند را فرو مىنشاند و از افتادنگاههاى بد نگاه مىدارد و بر عمر مىافزايد و روزى را بر آدمى فرود مىآورد . حديث با اندك اختلافى در فيض القدير ( ج 4 - 193 ) آمده است .
* ( 129 ) نظام الملك :
حسن بن ابو الحسن على بن اسحق بن عباس طوسى مكنّى به ابو على ، و ملقّب به سيّد الوزراء و قوم الدين و رضى امير المؤمنين و مشهور به خواجه نظام الملك طوسى ، دانشمند و نويسندهء قرن پنجم و وزير نامدار ملكشاه سلجوقى است .
وى به سال 408 يا 410 در قريهء نوغان از قراى راد كان طوس ولادت يافت . . . چون الب ارسلان به جاى پدر نشست و بر سراسر خراسان استيلا يافت ، خواجه را به سال 451 به وزارت خود گماشت . . . تا سال 485 با قدرت در منصب وزارت باقى بود . . .
سرانجام . . . به سعايت مخالفان از وزارت معزول شد . . . اندكى بعد از عزل از مقام وزارت در راه بغداد به دست بو طاهر ارانى يكى از مريدان حسن صباح و فدائيان اسماعيليه كشته شد ( دهم رمضان 485 ) .
( به نقل از لغت‌نامهء دهخدا )
* ( 130 ) الحلاوة :
شيرينى بازپس نگه داشته مىشود .
* ( 131 ) نحن الاخرون . . . :
مائيم [ در زمان ] پسين و [ در مقام تقرب ] پيشين .
حديث نبوى است و تمام آن با ذكر مآخذ در احاديث مثنوى ص 67 آمده است .
* ( 132 ) نظام [ الملك ] را در حق مردان خدا ارادتى نيست . . . :
نظير اين ماجرا ، و ترجيح علماء بر متصوفه در ص 204 ج 2 تجربة الاحرار عبد الرزّاق دنبلى آمده كه : [ سلطان محمد خوارزمشاه ، دائم ، با فخر الدين عمر رازى ، در ترجيح طايفهء زهّاد و متصوفه بر ائمه و علماء ، بساط مباحثه كشيدى . . . ] . « 1 »
* ( 133 ) [ علم ] خلاف :
عبارتست از مباحثه و مشاجره‌اى كه ميان دو طرف متعارض - براى تحقيق حق ، و ابطال باطل - درمىگيرد . ( تعريفات جرجانى ) .
( 1 ) تجربة الاحرار و تسلية الابرار عبد الرزاق بيگ دنبلى ، تصحيح حسن قاضى طباطبائى - دانشكده ادبيات تبريز .