دستور الوزاره ( فارسى ) — الصفحة ١٦٦

باب چهارم

*

( 83 ) العبّاس بن محمّد :

اين شخص در « اعلام زركلى » چنين معرفى شده :

ابو الفضل الهاشمى ( 121 - 186 ) : العباس بن محمد بن على بن عبد اللّه بن عباس : برادر منصور و سفّاح بوده . منصور او را والى دمشق و بلاد شام كرد . و در روزگار رشيد ، حكمران « جزيره » شد . از طرف منصور مأمور جنگ با روم گرديد . بارها خانهء خدا را حجّ كرد . در بغداد درگذشت . از مردان بزرگوار زمان خودش بود . محلّهء « عباسيّه » در غرب بغداد منسوب به اوست كه خود نيز در آنجا به خاك سپرده شده - ( ج 4 ، ص 39 ) بدين ترتيب نوشته صاحب دستور الوزارة كه او را « وزير رشيد » معرفى مىكند ، درست نمىنمايد .

* ( 84 ) انّما درهمك . . . :

براستى كه ، تو داراى درهم و شمشير هستى [ يا حكومت در دست تو عبارت از پول و شمشير تست ] پس كشت كن با پول و درهمت براى كسى كه شكرگزار تو باشد ( محبت خود را در دل زيردستان و ارادتمندانت به كار ) و با شمشيرت درو كن و گردن بزن كسانى را كه ناسپاس تواند .

* ( 85 ) الصّبر . . . :

صبر و بردبارى نسبت به انجام حقوق توانگرى سخت‌تر است از صبر بر رنج نادارى .

* ( 86 ) حسن بن سهل :

- بن عبد اللّه سرخسى ، كاتب و خطيب فصيح ، وزير مأمون عباسى ، و پدر پوران ، زوجهء مأمون بود ، و شعرا در مدح او قصيده‌ها دارند . در پايان عمر به مرض سويداء گرفتار و ديوانه شد و او را زنجير كردند و در خراسان به سال 203 ق . درگذشت .

( وفيات الاعيان ، به نقل دهخدا )

* ( 87 ) مرحبا به من . . . :

خوش‌آمد باد بر كسى كه براى آمدن به نزد ما ، خود ما را وسيله قرار داده .

* ( 88 ) انّ الكريم . . . :

براستى كه مرد بزرگوار و سخاوتمند براى رسيدن به بزرگى ، هر حيله ، به كار مىبرد .

مصراعى است از متنبّى و صدر آن چنين است :

لطّفت رايك فى و صلى و تكرمتى .

* ( 89 ) لا يصلح . . . :

صدر و بالاى مجلس ، تنها ، درخور فراخ سينه‌هاى دريادل است .

اين عبارت در ص 100 الاعجاز و الايجاز بدين‌گونه آمده :

لا يصلح للصدر الّا واسع الصّدر .