دستور الوزاره ( فارسى ) — الصفحة ١٤٢
باب سوم
*
( 14 ) و الماء . . . :
آب - با آنكه چون به آن دست زنى نرم است و در چشيدن خوشگوار است - شعله‌هاى آتش را خاموش مىگرداند .
گويندهء بيت را نيافتم اما به همين صورت در « تمثيل و محاضرة » ثعالبى ص 264 آمده است .
* ( 15 ) شهاب صولتش . . . :
تركيبات جمله برگرفته از آيهء « إِلَّا مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُ شِهابٌ ثاقِبٌ » ( 10 - صافات ) و 18 - حجر و 9 - جن است .
* ( 16 ) فنفاذ الرأى . . . :
انديشه و تدبير در جنگ نفوذكننده‌تر از شمشيرزنى و كوبش نيزه‌هاست .
* ( 17 ) فالرّأى يمضى . . . :
جايى كه نه شمشير با وجود خميدگىاش مىگذرد و نه پهلوانان ، انديشه و تدبير پيش مىرود .
* ( 18 ) افصح الناس . . . :
پيامبر گشاده‌زبان‌ترين و فصيح‌ترين مردمان بود . به توضيح * ( 17 ) مقدمه نيز رجوع شود .
* ( 19 ) اجود الناس بيانا و بنانا . . . :
پيامبر ( ص ) نيكوترين كسان بوده در گفتار و انگشت ( نوشتار ) . جودت در بنان كنايه از خوشنويسى است . با توجه به اينكه پيامبر اسلام به صراحت قرآن امّى و درس ناخوانده بوده ( آيه 157 - اعراف و 2 - جمعه ) و نوشتن نمىتوانست ( آيه 48 - عنكبوت ) كلمهء « بنانا » اگر افزوده كاتب نباشد اشتباه مؤلف است .
* ( 20 ) لى مع اللّه وقت :
مرا با خدا وقتى است كه گنجايى ندارد با من در آن لحظه هيچ فرشتهء مقربى و نه پيامبر مرسلى تمام حديث كه بدين صورت است : لى مع اللّه وقت لا يسعنى فيه ملك مقرّب و لا نبى مرسل از شايع‌ترين عبارتهاست كه در كتب صوفيه ديده مىشود . ر ك : احاديث مثنوى ص 39 ، شرح تعرف ص 184 .
* ( 21 ) لو كان موسى حيّا :
اگر حضرت موسى زنده مىبود .
در مرصاد العباد چنين آمده : [ پس چنانك در معرفت جملهء اعضا تبع دل آمد ، و همچنين در نبوت انبياء تبع محمد ( ص ) باشند ] از اينجا مىفرمود « لو كان موسى و عيسى حيّا لما وسعهما الّا اتّباعى ، 154 / تصحيح محمد امين رياحى .