دستور الوزاره ( فارسى ) — الصفحة ١٣٤

باب الاوّل

در كتاب « تنبيه الخاطر و نزهة الناظر ، ص 361 چاپ تهران » به صورت « من اعتدل يوماه . . . » از سخنان على ( ع ) ذكر شده است .

*

( 6 ) و ليس لرحل حطّه اللّه حامل :

اين مصراع كه حكم مثل پيدا كرده بنا به نوشتهء « التمثيل و المحاضرة » ثعالبى از « كعب - بن زهير » است و صدر بيت چنين است : و ليس لمن لم يركب الهول بغية ( ص 8 )

امّا در ترجمه تاريخ يمينى بيت به اين صورت نقل شده :

فليس لرحل حطّه اللّه رافع * و ليس لامر شاءه اللّه دافع

( بارى را كه خداى پايين اندازد آن را بلندكننده‌اى نيست ) ص 127 و در بخش تعليقات كتاب آمده است كه : « سرايندهء شعر معلوم نشده است » ص 518 .

* ( 7 ) لو انّ على الافلاك . . . :

اگر آنچه بر دل ما ( از غم و غصّه ) هست بر افلاك مىبود ، افلاك از هر سوى ( از سنگينى بار غمها ) فرو مىافتادند .

* ( 8 ) الدنيا دار محنة :

دنيا خانهء رنج و آزمايش است .

اين عبارت به صورتهاى : الدنيا دار المحن ، دار المحنة ، دار محن ، محلّ فتن آمده . ر ك غرر و درر آمدى . ج 1 / ص 112 و 276 و ج 2 ص 637 .

* ( 9 ) لا تَسْئَلُوا عَنْ أَشْياءَ . . . :

از چيزهايى مپرسيد كه چون بر شما آشكار گردد شما را بد آيد .

بخشى است از آيهء 101 سورهء مائده .

* ( 10 ) مع كلّ ترحة فرحة :

با هر اندوهى ، شادمانى است . نظير « و ما من فرحة الّا و بعدها ترحة » اقرب الموارد . در تاريخ وصاف ( ص 223 ) هم بدين صورت آمده : « وراء كلّ فرحة ترحة و عقيب كلّ نزول ترحال » . ظاهرا از امثال سائره بوده كه ثعالبى در « تمثيل و محاصرة » ذيل عنوان « انموزج من امثال العرب فى الجاهليّة » نقل كرده . ص 36 .

و در اساس البلاغه زمخشرى بدين صورت ضبط شده : « و كلّ حبرة بعدها عبرة » .

* ( 11 ) البسه اللّه . . . :

خداوند بر قامت او جامه‌هاى بزرگى و سرورى بپوشاند ، چنان كه نه بر اندام او دراز و نه كوتاه آيد .